TRÇN V¡N XU¢N

C¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu n­íc vØa c¸c má dÇu khÝ, tµi liÖu ®Þa chÊt, kiÕn t¹o vµ ®Þa vËt lý thu thËp trong qu¸ tr×nh t×m kiÕm, th¨m dß dÇu khÝ lµ c¬ së ®Ó ®¸nh gi¸ ®Æc ®iÓm ®Þa chÊt thuû v¨n bån Cöu Long. C¸c tµi liÖu sö dông lµ c¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu liªn quan ®· ®­îc c«ng bè cña ViÖn DÇu khÝ, Liªn doanh dÇu khÝ VietSovPetro... vµ kÕt qu¶ cña qu¸ tr×nh kiÓm tra, thèng kª, ph©n tÝch, tÝnh to¸n sè liÖu, ph©n tÝch lo¹i h×nh, nguån gèc n­íc trªn cë së thµnh phÇn ho¸ häc cña mÉu n­íc má B¹ch Hæ, Rång vµ c¸c cÊu t¹o chøa dÇu khÝ kh¸c cña bån Cöu Long.

Bån tròng Cöu Long n»m vÒ phÝa ®«ng b¾c thÒm lôc ®Þa ViÖt Nam, cã to¹ ®é ®Þa lý trong kho¶ng 9^o-10^o vÜ ®é B¾c vµ 105^o-109^o kinh ®é §«ng, kÐo dµi tõ bê biÓn Phan ThiÕt ®Õn cöa s«ng HËu (H×nh 1). Bån tròng gåm hai phÇn: phÇn biÓn vµ mét phÇn ®ång b»ng s«ng Cöu Long (ph©n theo ®ång møc). NÕu tÝnh c¶ phÇn lôc ®Þa bån cã diÖn tÝch kho¶ng 67.500 km² (phÇn biÓn 56.000 km², phÇn lôc ®Þa 11.500 km²); phÝa ®«ng nam ng¨n c¸ch víi tròng C«n S¬n bëi khèi n©ng C«n S¬n. PhÝa t©y nam ng¨n c¸ch víi vÞnh Th¸i lan bëi khèi n©ng Khorat; phÝa t©y b¾c n»m trªn phÇn r×a ®Þa khèi Kon Tum.

§Þa tÇng bån tròng Cöu Long gåm: mãng tr­íc Kainozoi, chñ yÕu lµ ®¸ granit, granodiorit, diorit bÞ nøt nÎ vµ biÕn ®æi m¹nh bëi c¸c qu¸ tr×nh kiÕn t¹o, g©y ra nh÷ng ®íi vß nhµu. Phñ bªn trªn mãng lµ c¸c thµnh t¹o trÇm tÝch Kainozoi, trÇm tÝch Eocen - hÖ tÇng Cµ Cèi, trÇm tÝch Oligocen gåm hai hÖ tÇng lµ Trµ Có Oligocen h¹ vµ Trµ T©n Oligocen th­îng; trÇm tÝch Miocen h¹ - hÖ tÇng B¹ch Hæ (gåm ba ph©n hÖ tÇng), trÇm tÝch Miocen trung - hÖ tÇng C«n S¬n. TrÇm tÝch Miocen th­îng - hÖ tÇng §ång Nai vµ trÇm tÝch Pliocen hÖ tÇng BiÓn §«ng [ViÖn NC & TK dÇu khÝ biÓn, 1991. B¸o c¸o tÝnh l¹i tr÷ l­îng dÇu má B¹ch Hæ. L­u tr÷].

Trong qu¸ tr×nh h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn, bån Cöu Long bÞ t¸c ®éng vµ chi phèi bëi c¸c chÕ ®é ®Þa ®éng lùc thÓ hiÖn qua c¸c giai ®o¹n kh¸c nhau: giai ®o¹n cè kÕt mãng, t¸ch gi·n vµ o»n vâng, sau cïng lµ giai ®o¹n cña c¸c ho¹t ®éng t©n kiÕn t¹o.

Trong giai ®o¹n cè kÕt mãng bån Cöu Long cã h×nh th¸i bån tròng gi÷a nói.

Giai ®o¹n t¸ch gi·n vµ o»n vâng lµ bån tròng kiÓu rift. Thêi kú t¸ch gi·n x¶y ra trong giai ®o¹n Oligocen t¹o nªn c¸c ®Þa hµo hÑp ph©n bè däc theo c¸c ®øt g·y s©u n»m kÒ c¸c khèi x©m nhËp s©u, sù th«ng th­¬ng gi÷a c¸c ®Þa hµo kh«ng chØ t¹o ra ®Çm hå mµ cßn më ra con ®­êng liªn kÕt gi÷a c¸c ®Çm hå nµy víi biÓn, v× vËy cuèi kú Oligocen cã mÆt kh«ng chØ trÇm tÝch ®Çm hå mµ cßn cã trÇm tÝch ch©u thæ vµ biÓn. Bån tròng o»n vâng: ®Çu Miocen vai trß cña c¸c ®øt g·y ®· gi¶m h¼n so víi thêi kú t¸ch gi·n. C¸c trÇm tÝch sÐt ®­îc t¹o thµnh chñ yÕu vµ ®¸ng kÓ lµ tËp sÐt Rotalia. Cuèi Miocen, do cã sù tham gia cña s«ng Mekong nªn m«i tr­êng trÇm tÝch thay ®æi, ®ång thêi bån ®­îc më réng vÒ phÝa ®ång b»ng ch©u thæ nh­ hiÖn nay.

Giai ®o¹n t©n kiÕn t¹o: sau thêi kú o»n vâng, giai ®o¹n t©n kiÕn t¹o ®­îc kÕ tiÕp víi sù sôt lón. §¸y biÓn §«ng tiÕp tôc sôt lón, ®ång thêi phÇn ®Êt liÒn cña §«ng D­¬ng ®­îc n©ng cao cïng víi c¸c ho¹t ®éng cña nói löa bazan kiÒm. C¸c ho¹t ®éng t©n kiÕn t¹o trªn ®· gãp phÇn t¹o nªn diÖn m¹o thÒm lôc ®Þa hiÖn nay lµ bån kiÓu thÒm lôc ®Þa.

Trªn c¬ së nh÷ng cÊu tróc hiÖn ®¹i, ng­êi ta chia bån tròng Cöu Long thµnh nh÷ng ®¬n vÞ cÊu tróc sau: tròng Trung t©m Cöu Long, n»m ë trung t©m bån cã diÖn tÝch kho¶ng 50 x 170 km; d·y n©ng Trung t©m, n»m vÒ phÝa nam tròng Trung t©m víi kÝch th­íc trung b×nh 25 x 220 km. Trªn d·y n©ng cã rÊt nhiÒu giÕng khoan th¨m dß khai th¸c thuéc hai má Rång vµ B¹ch Hæ; tròng Nam Cöu Long, n»m vÒ phÝa Nam d·y n©ng Trung t©m, cã diÖn tÝch kho¶ng 30 x 110 km; d·y n©ng §ång Nai: n»m vÒ phÝa ®«ng b¾c tròng Trung t©m víi diÖn tÝch kho¶ng 70 x 170 km, bao gåm nhiÒu khèi n©ng nhá; d·y n©ng Tam §¶o, n»m vÒ phÝa t©y nam tròng Trung t©m cã diÖn tÝch 50 x 140 km.

Trªn nguyªn t¾c ph©n tÇng ®Þa chÊt thuû v¨n theo ®Þa tÇng - ®Þa chÊt thuû v¨n, c¨n cø vµo cÊu tróc ®Þa chÊt, thµnh phÇn th¹ch häc, tuæi ®Êt ®¸, ®Æc ®iÓm ®Þa chÊt thuû v¨n vµ møc ®é nghiªn cøu chóng t«i chia bån tròng Cöu Long thµnh c¸c ph©n vÞ ®Þa chÊt thuû v¨n sau (H×nh 4): 1/ Phøc hÖ chøa n­íc Pliocen (hÖ tÇng BiÓn §«ng); 2/ Phøc hÖ chøa n­íc Miocen trung-th­îng (hÖ tÇng C«n S¬n - hÖ tÇng §ång Nai); 3/ TÇng c¸ch n­íc Miocen h¹ (ph©n hÖ tÇng B¹ch Hæ trªn); 4/ Phøc hÖ chøa n­íc Miocen h¹ (hÖ tÇng B¹ch Hæ); 5/ Phøc hÖ chøa n­íc Oligocen (hÖ tÇng Trµ T©n - Trµ Có); 6/ Phøc hÖ chøa n­íc Eocen (hÖ tÇng Cµ Cèi); 7/ §íi chøa n­íc khe nøt trong mãng tr­íc Kainozoi.

Do møc ®é nghiªn cøu h¹n chÕ, ch­a cã ý nghÜa tr­íc m¾t c¶ vÒ mÆt thùc tiÔn vµ khoa häc, tµi liÖu thu thËp ch­a ®ñ nªn phøc hÖ chøa n­íc Eocen (hÖ tÇng Cµ Cèi) kh«ng ®­îc ®Ò cËp trong bµi b¸o nµy. Víi sù ph©n chia nµy, c¸c ®¬n vÞ chøa n­íc cã ®Æc ®iÓm lÇn l­ît nh­ sau:

Phøc hÖ chøa n­íc Pliocen (hÖ tÇng BiÓn §«ng) ph©n bè trªn toµn bé bån tròng. PhÇn n»m trªn ®ång b»ng s«ng Cöu Long cña phøc hÖ chøa n­íc nµy [2] cã ®Æc ®iÓm ®Þa chÊt thuû v¨n thay ®æi phøc t¹p theo vïng (vïng §ång Th¸p M­êi, vïng gi÷a hai s«ng, vïng tø gi¸c Long Xuyªn, vïng b¸n ®¶o Cµ Mau). §é tæng kho¸ng ho¸ cña n­íc phæ biÕn tõ 1 ®Õn 10 g/l. Cã nhiÒu ho¹t ®éng nghiªn cøu phôc vô c«ng t¸c ®iÒu tra c¬ b¶n, khai th¸c n­íc cho c¸c môc tiªu kh¸c nhau nh­ng kh«ng ph¶i ®èi t­îng nghiªn cøu chÝnh nªn chóng t«i kh«ng ®i s©u ®¸nh gi¸. PhÇn n»m d­íi biÓn cã bÒ dµy Ýt biÕn ®æi, phÇn trung t©m bån dµy h¬n so víi r×a bån: trung t©m cã thÓ lªn ®Õn 600-700 m, phÇn r×a chØ tõ vµi chôc ®Õn 200 m. TrÇm tÝch thuéc phøc hÖ chøa n­íc bao gåm chñ yÕu bïn, sÐt, sÐt v«i xen c¸c líp hoÆc thÊu kÝnh c¸t mµu lôc. Do còng kh«ng ph¶i ®èi t­îng nghiªn cøu cho c¸c môc tiªu kh¸c nhau nªn phøc hÖ chøa n­íc nµy ®Õn nay ch­a cã c«ng tr×nh nghiªn cøu nµo.

Phøc hÖ chøa n­íc Miocen trung- th­îng (c¸c hÖ tÇng §ång Nai vµ C«n S¬n). PhÇn ®Êt liÒn cña phøc hÖ ph©n bè kh¸ réng r·i, nh­ng v¾ng mÆt t¹i mét sè n¬i nh­ vïng tø gi¸c Long Xuyªn, mét phÇn vïng gi÷a hai s«ng TiÒn vµ s«ng HËu. BÒ dµy thay ®æi phøc t¹p: tõ v¾ng mÆt ®Õn rÊt lín (cã n¬i ch­a nghiªn cøu hÕt), ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt thuû v¨n cña phøc hÖ t¹i ®©y phøc t¹p, nh­ng chóng t«i còng kh«ng tËp trung nghiªn cøu v× lÝ do ®· nªu. PhÇn d­íi biÓn cã thµnh phÇn th¹ch häc chñ yÕu lµ c¸c trÇm tÝch h¹t th«: c¸t mµu tr¾ng, x¸m tr¾ng xen c¸c líp sÐt, sÐt v«i; ®Êt ®¸ g¾n kÕt kÐm. TÇng cã kh¶ n¨ng chøa n­íc lµ c¸c tËp c¸t; bÒ dµy cña phøc hÖ t¹i ®©y kh¸ lín biÕn ®æi tõ 700-800 m ë ven r×a bån ®Õn 1500-1600 m ë vïng trung t©m; tuy nhiªn phøc hÖ nµy còng kh«ng ph¶i ®èi t­îng t×m n­íc nªn ®Õn nay t¹i phÇn nµy ch­a cã c«ng tr×nh nµo nghiªn cøu phøc hÖ chøa n­íc nµy.

TÇng c¸ch n­íc Miocen h¹ (ph©n hÖ tÇng B¹ch Hæ trªn, cßn ®­îc gäi lµ tËp sÐt Rotalia): thµnh phÇn th¹ch häc chñ yÕu lµ sÐt bét dÎo mµu xanh ®Õn x¸m, thØnh tho¶ng cã líp kÑp máng c¸t xen kÏ, kh¶ n¨ng c¸ch ly rÊt tèt; trÇm tÝch t­íng biÓn n«ng ven bê vµ tiÒn ch©u thæ. BÒ dµy tÇng trung b×nh 200 m.

Phøc hÖ chøa n­íc Miocen h¹ (hÖ tÇng B¹ch Hæ): thµnh phÇn th¹ch häc gåm phÇn trªn lµ c¸c sÐt bét dÎo mµu xanh ®Õn x¸m, thØnh tho¶ng cã líp kÑp máng c¸t xen kÏ t­íng biÓn n«ng ven bê vµ lôc ®Þa. PhÇn gi÷a chñ yÕu lµ sÐt kÕt vµ bét kÕt. PhÇn d­íi lµ nh÷ng líp c¸t kÕt lÉn víi nh÷ng líp sÐt kÕt vµ bét kÕt. M«i tr­êng thµnh t¹o trÇm tÝch gÇn bê biÓn, n­íc Êm víi ®é mÆn trung b×nh vµ chÞu ¶nh h­ëng cã tÝnh chu kú cña n­íc ngät tõ hÖ thèng s«ng Mekong cæ ®æ ra. Trong phÇn d­íi cña phøc hÖ cã mÆt mét sè tËp ®¸ x©m nhËp (c¸c thÓ t­êng vµ m¹ch), phun trµo (bazan vµ vôn nói löa) dµy tõ vµi mÐt ®Õn hµng tr¨m mÐt. Phøc hÖ kh«ng lé trªn bÒ mÆt, ph©n bè réng kh¾p bån Cöu Long. §é s©u m¸i phøc hÖ tõ 2200 ®Õn 2800 m, bÒ dµy tõ 600 ®Õn 1000 m vµ ch×m dÇn vÒ phÝa trung t©m bån.

§Æc ®iÓm thuû ®éng lùc: B¶n ®å ®Þa chÊt thñy v¨n tØ lÖ 1:400.000 thÓ hiÖn c¸c lç khoan phong phó n­íc nhÊt cña phøc hÖ tËp trung ë vïng má Rång cã l­u l­îng tõ 120 ®Õn 260 m³/ng, má B¹ch Hæ BH-130: 82,0 m³/ng, ¸p suÊt vØa dao ®éng trong kho¶ng 18,5 - 29,8 Mpa thuéc lo¹i yÕu, nh­ng vÉn cã d¹ng ¸p lùc víi hÖ sè (¸p suÊt vØa/¸p suÊt thuû tÜnh) tõ 0,986 ®Õn 1,178, trung b×nh 1,027.

Tuy nhiªn do tÝnh chÊt ch¾n tèt vµ mang tÝnh khu vùc cña tËp sÐt Rotalia nªn bªn d­íi tËp sÐt nµy ë vïng trung t©m cña bån tròng quan s¸t thÊy dÞ th­êng ¸p suÊt lç rçng víi biªn ®é lµ 1,2-1,3 lÇn cña ph«ng chung [Vò Ngäc An, NguyÔn Quèc Qu©n,1999. Tæng hîp nghiªn cøu xu thÕ biÕn thiªn c¸c th«ng sè cña ®¸ chøa vµ l­u thÓ vØa... bÓ Cöu Long. L­u tr÷ Petro VN]. NhiÖt ®é n­íc vØa cña bån trung b×nh 92-106^oC, gi¸ trÞ th­êng gÆp lµ 103-105^oC, cho thÊy nhiÖt ®é thuéc lo¹i thÊp (so víi bån tròng Nam C«n S¬n). NhiÖt ®é thay ®æi kh«ng lín; däc theo trung t©m bån gi¸ trÞ gradien nhiÖt ®é cao h¬n so víi hai bªn r×a, so víi khu vùc phÝa nam nhiÖt ®é ë phÇn phÝa b¾c cao h¬n, nh×n chung gi¸ trÞ gradien nhiÖt ®é trung b×nh cho c¸c má ë bån tròng Cöu Long vµo kho¶ng 3,0-3,1^o C/100 m.

§Æc ®iÓm thuû ®Þa ho¸: kÕt qu¶ ph©n tÝch vµ x¸c ®Þnh tæng kho¸ng ho¸ (B¶ng 1) cho thÊy tæng kho¸ng ho¸ cña n­íc trong phøc hÖ thay ®æi m¹nh, tõ 4,5 ®Õn 92 g/l. Trªn c¬ së m«i tr­êng thµnh t¹o, trªn diÖn ph©n bè theo ®é tæng kho¸ng ho¸ chóng t«i chia n­íc vØa thµnh 3 nhãm (H×nh 2):

Vïng n­íc mÆn Ýt (M<10,0 g/l): n­íc thuéc nhãm nµy th­êng ®­îc thµnh t¹o trong c¸c vïng tam gi¸c ch©u, cöa s«ng; chØ ph©n bè trªn mét diÖn tÝch nhá thuéc vßm b¾c má B¹ch Hæ. Tæng ®é kho¸ng hãa tõ 3,24 ®Õn 9,4 g/l. Lo¹i h×nh hãa häc n­íc theo ph©n lo¹i Sulin th­êng gÆp t¹i ®©y lµ HCO₃^--Na⁺ (47/65 mÉu ®­îc chän ®Ó ®¸nh

gi¸) tiÕp theo lµ Cl^- Ca²⁺ (5/65 mÉu ®­îc chän ®Ó ®¸nh gi¸).

Vïng n­íc mÆn võa (10,0<M<30,0 g/l): lo¹i n­íc nµy th­êng ®­îc thµnh t¹o trong c¸c vòng vÞnh, cã sù tham gia cña c¸c dßng mÆt; ph©n bè trªn diÖn tÝch réng lín kÐo dµi tõ b¾c ®Õn nam bån tròng, chØ trõ 2 kho¶nh t¹i vßm B¾c B¹ch Hæ cã ®é tæng kho¸ng ho¸ thÊp vµ t¹i mét sè má phÝa b¾c cña bån cã ®é tæng kho¸ng ho¸ cao. Tæng kho¸ng hãa dao ®éng tõ 10 ®Õn 30 g/l. §Æc biÖt tÊt c¶ c¸c mÉu n­íc ®­îc ph©n tÝch thµnh phÇn ho¸ häc t¹i má B¹ch Hæ vµ Rång ®Òu cã lo¹i h×nh hãa häc n­íc theo ph©n lo¹i Sulin lµ Cl^-- Ca²⁺.

Vïng n­íc mÆn (M>30,0 g/l): th­êng ®Æc tr­ng cho vïng biÓn, ph©n bè trªn mét kho¶nh kh¸ lín phÝa b¾c cña bån. N­íc cã ®é tæng kho¸ng ho¸ rÊt cao, dao ®éng tõ 30 ®Õn 50 g/l, thËm chÝ lªn ®Õn 92 g/l t¹i giÕng khoan Diamond. §é tæng kho¸ng ho¸ nhËn ®­îc tõ kÕt qu¶ ph©n tÝch nhËt ký biÓu ®å giÕng khoan, ch­a cã kÕt qu¶ ph©n tÝch ho¸ häc, nªn chóng t«i ch­a cã c¬ së ®Ó ph©n lo¹i.

N­íc cã ®é pH th­êng gÆp lµ 6,5-8,5, tû träng tõ 1,005 ®Õn 1,017.

C¸c hîp chÊt nit¬ (NH₄ ⁺) chØ gÆp ë mét vµi lç khoan ë má Rång vµ B¹ch Hæ, víi hµm l­îng nhá kho¶ng 7-11 mg/l.

Phøc hÖ chøa n­íc Oligocen (c¸c hÖ tÇng Trµ T©n - Trµ Có): Phøc hÖ bÞ c¸c trÇm tÝch Miocen h¹ phñ hoµn toµn, ph©n bè trªn toµn bé bån tròng. §é s©u m¸i phøc hÖ tõ 2500 ®Õn 3500 m vµ bÞ ¶nh h­ëng rÊt lín cña c¸c ®øt g·y kiÕn t¹o, nh­ng vÉn cã xu h­íng ch×m dÇn vÒ phÝa trung t©m bån, trung b×nh tõ 2700 ®Õn 3000 m, lín nhÊt lªn ®Õn 3500 m. Tæng bÒ dµy phøc hÖ tõ 750 ®Õn 2000 m vµ bÞ v¸t nhän theo h­íng tõ gi÷a bån ra khèi ®¬n nghiªng t©y-b¾c vµ khèi n©ng C«n S¬n.

§Æc ®iÓm thuû ®éng lùc: Phøc hÖ cã møc ®é chøa n­íc kÐm, hÇu hÕt c¸c lç khoan ®Òu cho l­u l­îng nhá, nh­ BH-9: q = 9,6 m³/ng, BH-14: q = 6,5 m³/ng. ¸p suÊt vØa dao ®éng tõ 39,21 Mpa (ë ®é s©u 3181 m) ®Õn 50,8 Mpa (ë ®é s©u 4280 m) cho thÊy ¸p suÊt vØa ë phøc hÖ chøa n­íc thuéc lo¹i n­íc ¸p lùc vµ ¸p lùc tù phun víi hÖ sè ¸p suÊt cao, thËm chÝ ®ét biÕn t¹i ®¸ chøa Oligocen trong má B¹ch Hæ tõ 2,0 ®Õn 2,2. NhiÖt ®é n­íc vØa dao ®éng trong kho¶ng 112-147⁰C, gi¸ trÞ th­êng gÆp lµ 140-142⁰C.

§Æc ®iÓm thuû ®Þa ho¸: Vïng n­íc mÆn Ýt (M<10,0 g/l) hÇu nh­ phñ kÝn toµn bé bån tròng, chØ trõ khu vùc má Rång. Tæng ®é kho¸ng hãa phæ biÕn tõ 2 ®Õn 10 g/l, trung b×nh: 7,5 g/l (B¶ng 2 vµ h×nh 3); ngo¹i trõ t¹i lç khoan Diamond ë phÝa b¾c cã tæng ®é kho¸ng hãa cao ®ét biÕn = 39 g/l. Vïng n­íc mÆn võa (10,0 < M< 30,0 g/l) chØ ph©n bè ë vïng má Rång. Tæng kho¸ng hãa dao ®éng tõ 23 ®Õn 26 g/l. Nh­ vËy ®é tæng kho¸ng ho¸ cña phøc hÖ cã gi¸ trÞ thÊp h¬n theo mÆt c¾t so víi phøc hÖ chøa n­íc Miocen n»m phÝa trªn vµ thay ®æi Ýt trªn toµn bé khu vùc bån. Lo¹i h×nh hãa häc n­íc theo ph©n lo¹i cña Sulin [6] th­êng gÆp t¹i ®©y lµ HCO₃^-- Na⁺ kÕ ®Õn lµ SO₄^2- -Na⁺. Hµm l­îng c¸c cation Na⁺, Ka⁺ vµ c¸c anion Cl^- vµ HCO₃^- vµ tØ lÖ gi÷a chóng cho ta c¬ së ®Ó kh¼ng ®Þnh n­íc d­íi ®Êt trong tÇng nµy cã nguån gèc hçn hîp, ®­îc thµnh t¹o trong m«i tr­êng tam gi¸c ch©u vòng vÞnh. N­íc cã ®é pH th­êng gÆp tõ 7,15 ®Õn 7,69 thuéc lo¹i kiÒm, tû träng tõ 1,00 ®Õn 1,02. Trong hÇu hÕt c¸c mÉu n­íc ®Òu kh«ng cã mÆt c¸c hîp chÊt cña nit¬; NH₄ ⁺ chØ gÆp ë mét vµi lç khoan ë má B¹ch Hæ, hµm l­îng rÊt nhá: giÕng khoan 605 = 1,8 mg/l.

§íi chøa n­íc khe nøt trong mãng tr­íc Kainozoi: §íi chøa n­íc nµy t­¬ng øng trªn cét ®Þa tÇng víi ®íi phong ho¸ nøt nÎ trong mãng. Trong bån Cöu Long ®Õn nay míi chØ gÆp trong má Rång t¹i c¸c giÕng khoan R-8, R-14, R-21, R-109. C¸c ®íi phong ho¸ nøt nÎ trong mãng chøa n­íc bÞ c¸c thµnh t¹o Oligocen phñ bÊt chØnh hîp.

§Æc ®iÓm thuû ®éng lùc: L­u l­îng dao ®éng trong kho¶ng 2,2 – 10,1 (R-8) ®Õn 25,4 (R-109) m³/ngµy ®ªm. ¸p suÊt vØa dao ®éng trong kho¶ng 23,3 - 29,4 Mpa cho thÊy n­íc d­íi ®Êt trong ®íi nµy thuéc lo¹i n­íc ¸p lùc. NhiÖt ®é thay ®æi m¹nh mÏ tõ 74 ®Õn 122^oC.

§Æc ®iÓm thuû ®Þa hãa: Tæng ®é kho¸ng (B¶ng 3, 4, 5) ®íi chøa n­íc khe nøt trong mãng tr­íc Kainozoi dao ®éng trong ph¹m vi tõ 12,6 ®Õn 16,9 g/l, gi¸ trÞ trung b×nh 13,9 g/l. Ph©n lo¹i theo Sulin: Cl-Ca chiÕm ­u thÕ, chØ trõ t¹i giÕng khoan R-8 cã lo¹i h×nh lµ HCO₃-Na.

C¨n cø vµo ®Æc ®iÓm th¹ch häc ®Þa tÇng, ®Æc ®iÓm c¸c ho¹t ®éng kiÕn t¹o, lÞch sö ph¸t triÓn ®Þa chÊt, c¸c ®¬n vÞ cÊu tróc ®Þa chÊt vµ ®Æc ®iÓm ®Þa chÊt thuû v¨n cã thÓ kÕt luËn: tròng Cöu Long lµ bån artesi cã b¶y ph©n vÞ ®Þa chÊt thuû v¨n chÝnh víi tæng diÖn tÝch 55.970 km², trong ®ã ®ång b»ng Cöu Long lµ phÇn r×a t©y b¾c cña bån. Bån ®­îc h×nh thµnh vµ ph¸t triÓn trong Kainozoi trªn nÒn ®¸ mãng granit, granodiorit trong ®iÒu kiÖn tam gi¸c ch©u, vòng vÞnh. PhÇn trªn cña bån cã møc ®é l­u th«ng tèt do kh«ng cã c¸c tËp sÐt cã bÒ dµy lín vµ liªn tôc; phÇn d­íi cña bån tõ Miocen h¹ ®Õn ®¸ mãng møc ®é l­u th«ng kÐm do cã tËp sÐt Rotalia kh¸ dµy (trung b×nh ®Õn 200 m) phñ kÝn. C¸c ho¹t ®éng kiÕn t¹o x¶y ra m¹nh mÏ h¬n trong giai ®o¹n ®Çu cña qu¸ tr×nh h×nh thµnh bån vµ gi¶m dÇn vÒ cuèi ®· t¹o nªn ®iÒu kiÖn thuËn lîi cho viÖc di chuyÓn, tÝch tô, b¶o tån dÇu khÝ vµ thµnh t¹o nhiÒu má dÇu nh­ má B¹ch Hæ, Rång, R¹ng §«ng, Rubi, S­ tö ®en - S­ tö vµng…

1. Sulin V. A., 1948. Gidrogeologiya neftyanykh mestorozhdeniy. Gostoptekhizdat, Moskva.

 2. Vò V¨n Nghi (Chñ biªn), 1998. N­íc d­íi ®Êt §ång b»ng Nam Bé. Côc §Þa chÊt vµ Kho¸ng s¶n ViÖt Nam, Hµ Néi.