§ÞA CHÊT N¦íC NGOµI

GIíI THIÖU Së §ÞA CHÊT TRUNG QUèC

I. VµI NÐT VÒ LÞCH Sö

Së §Þa chÊt Trung Quèc* (tªn ®Çy ®ñ lµ Së §iÒu tra ®Þa chÊt Trung quèc) ®­îc thµnh lËp ®Çu tiªn vµo n¨m 1913 thuéc Bé N«ng nghiÖp vµ Th­¬ng m¹i, víi nhiÖm vô thùc hiÖn c¸c nghiªn cøu c¬ b¶n vÒ th¹ch häc, ®Þa tÇng, cæ sinh, kiÕn t¹o vµ c¸c má kho¸ng s¶n ë Trung Quèc. N¨m 1949, n­íc Céng hßa nh©n d©n Trung Hoa ra ®êi. Nhu cÇu vÒ tµi nguyªn kho¸ng s¶n phôc vô ph¸t triÓn kinh tÕ ®· dÉn tíi viÖc thµnh lËp Bé §Þa chÊt Trung Quèc vµo n¨m 1952. Tõ ®ã, c«ng t¸c lËp b¶n ®å ®Þa chÊt khu vùc, th¨m dß kho¸ng s¶n vµ ®iÒu tra ®Þa chÊt thñy v¨n cã hÖ thèng ®· ®­îc tiÕn hµnh trªn kh¾p ®Êt n­íc. NhiÒu lo¹i kho¸ng s¶n kh¸c nhau nh­ dÇu khÝ, s¾t, ®ång, volfram, thiÕc vµ ®Êt hiÕm ®· ®­îc ph¸t hiÖn. C«ng t¸c nghiªn cøu khoa häc ®Þa chÊt còng ®· thu ®­îc nhiÒu kÕt qu¶ quan träng. §ång thêi, viÖc hîp t¸c víi c¸c tæ chøc khoa häc ®Þa chÊt quèc tÕ nh­ víi Liªn X« (tr­íc ®©y), Ph¸p vµ Mü ®· ®­îc b¾t ®Çu. N¨m 1976, Bé §Þa chÊt ®æi tªn thµnh Tæng côc §Þa chÊt thuéc ñy ban KÕ ho¹ch Nhµ n­íc. N¨m 1986, Bé §Þa chÊt l¹i ®­îc thiÕt lËp l¹i. Sau 8 n¨m ho¹t ®éng, Bé l¹i ®æi tªn thµnh Bé §Þa chÊt vµ Kho¸ng s¶n vµo n¨m 1994. Bé võa thùc hiÖn nhiÖm vô Nhµ n­íc giao võa lµm c«ng t¸c ®Þa chÊt cã tÝnh chÊt th­¬ng m¹i. C¬ chÕ cò ®· cã nh÷ng ¶nh h­ëng lín ®Õn sù ph¸t triÓn khoa häc ®Þa chÊt ë Trung Quèc vµ hiÖu qu¶ c«ng t¸c cña ngµnh. C¸c ®¬n vÞ ®Þa chÊt ®­îc biªn chÕ qu¸ ®«ng. Vµo thêi gian ®ã Bé cã kho¶ng 1,1 triÖu c¸n bé vµ c«ng nh©n viªn. Bé ®· ph¶i ®èi phã víi sù th¸ch thøc cña nhu cÇu chuyÓn ®æi nÒn kinh tÕ cña Trung Quèc tõ nÒn kinh tÕ kÕ ho¹ch hãa sang nÒn kinh tÕ thÞ tr­êng. Khi ®ã c¶i c¸ch lµ vÊn ®Ò cÊp thiÕt cÇn ph¶i xem xÐt.


* Dùa vµo tªn gèc lµ "China Geological Survey", chóng t«i dÞhc lµ "Së §Þa chÊt Trung Quèc" ®Ó ph©n biÖt víi "Department" lµ "Côc" cho thèng nhÊt trong dÞch thuËt (TC§C).

N¨m 1998, ChÝnh phñ Trung Quèc ®· tiÕn hµnh mét cuéc c¶i c¸ch lín tõ 44 Bé gi¶m xuèng cßn 29 Bé, trong ®ã c¸c ngµnh nh­ Së §Þa chÝnh, Së H¶i d­¬ng häc vµ Së §o ®¹c b¶n ®å ®­îc s¸p nhËp víi Bé ®Þa chÊt vµ Kho¸ng s¶n thµnh Bé Quèc thæ vµ Tµi nguyªn. NhiÖm vô cña Bé míi lµ tiÕn hµnh viÖc quy ho¹ch, qu¶n lý, b¶o tån vµ sö dông hîp lý tµi nguyªn ®Êt ®ai, kho¸ng s¶n vµ biÓn trong ph¹m vi l·nh thæ n­íc Céng hßa Nh©n d©n Trung Hoa, kÓ c¶ c¸c vïng biÓn thuéc chñ quyÒn cña quèc gia. ViÖc c¶i c¸ch réng kh¾p toµn quèc cña c«ng t¸c ®Þa chÊt ë c¶ cÊp trung ­¬ng vµ cÊp tØnh ®· ®­îc tiÕn hµnh phï hîp víi nguyªn t¾c t¸ch biÖt vai trß qu¶n lý nhµ n­íc víi dÞch vô th­¬ng m¹i. Nh­ lµ mét bé phËn then chèt cña viÖc c¶i c¸ch c«ng t¸c ®Þa chÊt quèc gia ë Trung Quèc, Së §Þa chÊt Trung Quèc ®­îc chÝnh thøc thµnh lËp ngµy 16/7/1999. NhiÖm vô cña Së lµ ®¶m nhËn, tæ chøc vµ thùc hiÖn c«ng t¸c ®iÒu tra ®Þa chÊt c¬ b¶n vµ c«ng Ých, vµ th¨m dß c¸c kho¸ng s¶n chiÕn l­îc. Th¸ng 11 n¨m 2001, Së §Þa chÊt Trung Quèc ®­îc tæ chøc l¹i vµ më réng b»ng vÞÖc s¸p nhËp víi ViÖn Hµn l©m khoa häc ®Þa chÊt Trung Quèc, ViÖn Quan tr¾c ®Þa chÊt m«i tr­êng Trung Quèc, ViÖn B¶o tµng ®Þa chÊt quèc gia Trung Quèc vµ Th­ viÖn §Þa chÊt quèc gia.

II. CHøC N¡NG Vµ NHIÖM Vô

A. Chøc n¨ng

Lµ mét c¬ quan nhµ n­íc vÒ ®iÒu tra ®Þa chÊt, Së §Þa chÊt Trung Quèc cã nh÷ng chøc n¨ng sau:

1. §¶m nhËn vµ tæ chøc c«ng t¸c ®iÒu tra vµ nghiªn cøu c¬ b¶n vÒ ®Þa chÊt vµ ®¸nh gi¸ triÓn väng tµi nguyªn kho¸ng s¶n.

2. §¶m nhËn vµ tæ chøc c«ng t¸c t×m kiÕm ph¸t hiÖn kho¸ng s¶n trªn toµn quèc vµ th¨m dß ®Þa chÊt s¬ bé phôc vô c¸c c«ng tr×nh quan träng quèc gia.

3. §¶m nhËn vµ tæ chøc c«ng t¸c ®iÒu tra tai biÕn ®Þa chÊt vµ ®Ò ra c¸c biÖn ph¸p c«ng nghÖ ®Æc biÖt ®Ó kh¾c phôc.

4. Ph¸t triÓn nghiªn cøu khoa häc kü thuËt vÒ ®iÒu tra ®Þa chÊt vµ th¨m dß kho¸ng s¶n. Ph¸t triÓn, giíi thiÖu vµ phæ biÕn c¸c ph­¬ng ph¸p míi vµ tiªn tiÕn vÒ ®iÒu tra ®Þa chÊt vµ th¨m dß kho¸ng s¶n.

B. NhiÖm vô

1. LËp kÕ ho¹ch quèc gia vÒ ®iÒu tra vµ nghiªn cøu ®Þa chÊt, t×m kiÕm ph¸t hiÖn kho¸ng s¶n vµ triÓn khai thùc hiÖn sau khi Bé Quèc thæ vµ Tµi nguyªn phª duyÖt;

2. Thùc hiÖn c«ng t¸c ®iÒu tra vµ nghiªn cøu ®Þa chÊt khu vùc c¬ b¶n vµ c«ng Ých, më réng ph¹m vi ho¹t ®éng, t¨ng c­êng chøc n¨ng phôc vô céng ®ång vµ n©ng cao hiÖu qu¶ øng dông khoa häc vµ c«ng nghÖ;

3. §iÒu tra ®¸nh gi¸ tiÒm n¨ng kho¸ng s¶n toµn quèc vµ khu vùc; ®iÒu tra ban ®Çu vÒ tµi nguyªn dÇu khÝ vµ c¸c kho¸ng s¶n chiÕn l­îc kh¸c, ®iÒu tra vµ ®¸nh gi¸ c¸c lo¹i kho¸ng s¶n míi;

4. §iÒu tra, ®¸nh gi¸ vµ quan tr¾c ®Þa chÊt m«i tr­êng, ®Þa chÊt ®« thÞ vµ tµi nguyªn n­íc d­íi ®Êt; ®iÒu tra vµ ng¨n ngõa tai biÕn ®Þa chÊt, còng nh­ thùc hiÖn ®iÒu tra ®Þa chÊt ë giai ®o¹n ®Çu ®èi víi c¸c dù ¸n x©y dùng lín cña quèc gia nh»m cung cÊp sè liÖu vµ th«ng tin cho c«ng chóng;

5. Thùc hiÖn c«ng t¸c nghiªn cøu cã tÝnh chÊt tiªn phong vÒ ®Þa chÊt vµ c¸c nghiªn cøu c¬ b¶n kh¸c liªn quan ®Õn tµi nguyªn kho¸ng s¶n, ®Þa chÊt m«i tr­êng, ®Þa chÊt tai biÕn, t¹o ra c¸c c¬ së nghiªn cøu khoa häc ®Þa chÊt hµng ®Çu trªn thÕ giíi ®Ó thóc ®Èy sù tiÕn bé vÒ chÊt l­îng nghiªn cøu khoa häc vµ c«ng nghÖ trong lÜnh vùc khoa häc ®Þa chÊt;

6. Ph¸t triÓn c«ng nghÖ th¨m dß kho¸ng s¶n vµ c«ng nghÖ th«ng tin, thùc hiÖn viÖc nghiªn cøu, giíi thiÖu vµ phæ biÕn c«ng nghÖ vµ hÖ ph­¬ng ph¸p míi ®Ó thóc ®Èy tin häc ho¸ cho toµn bé quy tr×nh ®iÒu tra ®Þa chÊt;

7. Tham gia c«ng t¸c ®iÒu tra vµ ®¸nh gi¸ kho¸ng s¶n toµn cÇu, cung cÊp th«ng tin vµ dÞch vô ®Þa chÊt cho c¸c ngµnh c«ng nghiÖp;

8. Qu¶n lý sè liÖu khoa häc ®Þa chÊt, th­ viÖn, b¶o tµng ®Þa chÊt ®Ó cung cÊp th«ng tin khoa häc ®Þa chÊt cho ChÝnh phñ vµ céng ®ång.

III. Tæ CHøC

VÒ tæ chøc, Së §Þa chÊt Trung Quèc gåm cã c¬ quan Së ®ãng t¹i B¾c Kinh vµ 27 ®¬n vÞ trùc thuéc. Tæng sè c¸n bé c«ng nh©n viªn trong toµn Së lµ 6.500 ng­êi, trong ®ã c¬ quan Së cã 120 ng­êi. Ngoµi ra cßn cã c¸c nhµ ®Þa chÊt vµ c«ng nh©n ®Þa chÊt lµm viÖc cho c¸c dù ¸n cña Së nh­ng kh«ng thuéc biªn chÕ cña Së, víi tæng sè 15000 ng­êi.

Ban l·nh ®¹o Së gåm Gi¸m ®èc Së kiªm Thø tr­ëng Bé Quèc thæ vµ Tµi nguyªn (hiÖn nay lµ mét phô n÷, bµ Thä Gia Hoa), 4 Phã Gi¸m ®èc, 1 Ch¸nh ®Þa chÊt, 1 BÝ th­ §¶ng ñy phô tr¸ch thanh tra kû luËt.

T¹i c¬ quan Së cã c¸c phßng ban sau:

1. V¨n phßng Së: gåm c¸c bé phËn: Tæng hîp, V¨n th­, Th«ng tin tuyªn tuyÒn, Tµi vô c¬ quan, Hµnh chÝnh

2. V¨n phßng Ch¸nh ®Þa chÊt: gåm c¸c bé phËn: Tæng hîp, Th«ng tin t­ liÖu, Qu¶n lý chÊt l­îng.

3. Phßng KÕ ho¹ch - Tµi vô: gåm c¸c bé phËn: Tæng hîp, KÕ ho¹ch, Dù to¸n vµ X©y dùng c¬ b¶n, Tµi vô, Thèng kª.

4. Phßng §iÒu tra c¬ b¶n: gåm c¸c bé phËn: Tæng hîp, §iÒu tra khu vùc, §Þa vËt lý - §Þa hãa - ViÔn th¸m khu vùc, §Þa chÊt biÓn.

5. Phßng §¸nh gi¸ kho¸ng s¶n: gåm c¸c bé phËn: Tæng hîp, Kho¸ng s¶n 1 (phô tr¸ch phÝa §«ng), Kho¸ng s¶n 2 (Phô tr¸ch phÝa T©y).

6. Phßng §Þa chÊt thñy v¨n - §Þa chÊt m«i tr­êng: gåm c¸c bé phËn: Tæng hîp, §Þa chÊt thñy v¨n, §Þa chÊt m«i tr­êng.

7. Phßng Khoa häc - C«ng nghÖ vµ Hîp t¸c quèc tÕ: gåm c¸c bé phËn: Tæng hîp, Nghiªn cøu khoa häc vµ Thùc nghiÖm, Hîp t¸c quèc tÕ, vµ C«ng nghÖ t×m kiÕm th¨m dß.

8. Phßng Tæ chøc vµ §µo t¹o: gåm c¸c bé phËn: Tæng hîp, Bé phËn 1 (phô tr¸ch c¬ quan Côc), Bé phËn 2 (phô tr¸ch c¸c ®¬n vÞ trùc thuéc).

9. §¶ng ñy trùc thuéc c¬ quan: gåm c¸c bé phËn: V¨n phßng §¶ng ñy, Tæ chøc tuyªn truyÒn, C«ng t¸c quÇn chóng.

10. Phßng Thanh tra kiÓm to¸n: gåm c¸c bé phËn: Tæng hîp, Thanh tra kiÓm to¸n.

C¸c ®¬n vÞ trùc thuéc bao gåm:

1. Trung t©m Nghiªn cøu vµ Ph¸t triÓn

2. ViÖn Nghiªn cøu §Þa chÊt vµ Kho¸ng s¶n Thiªn T©n

3. ViÖn Nghiªn cøu §Þa chÊt vµ Kho¸ng s¶n ThÈm D­¬ng

4. ViÖn Nghiªn cøu §Þa chÊt vµ Kho¸ng s¶n T©y An

5. ViÖn Nghiªn cøu §Þa chÊt vµ Kho¸ng s¶n Nam Kinh

6. ViÖn Nghiªn cøu §Þa chÊt vµ Kho¸ng s¶n Nghi X­¬ng

7. ViÖn Nghiªn cøu §Þa chÊt vµ Kho¸ng s¶n Thµnh §«

8. Trung t©m §Þa vËt lý hµng kh«ng vµ ViÔn th¸m

9. Chi côc §iÒu tra ®Þa chÊt biÓn Qu¶ng Ch©u

10. ViÖn Nghiªn cøu §Þa chÊt biÓn Thanh §¶o

11. ViÖn Hµn l©m Khoa häc §Þa chÊt Trung Quèc, gåm c¸c viÖn trùc thuéc:

12. ViÖn Nghiªn cøu §Þa chÊt

13. ViÖn Nghiªn cøu Kho¸ng s¶n

14. ViÖn Nghiªn cøu §Þa c¬ häc

15. ViÖn Nghiªn cøu §Þa chÊt thuû v¨n vµ §Þa chÊt m«i tr­êng

16. ViÖn Nghiªn cøu Th¨m dß ®Þa vËt lý vµ ®Þa ho¸

17. ViÖn Nghiªn cøu c¸c ph­¬ng ph¸p §Þa chÊt thuû v¨n vµ §Þa chÊt c«ng tr×nh

18. ViÖn Nghiªn cøu §Þa chÊt karst thuéc ViÖn Khoa häc ®Þa chÊt

19. ViÖn Nghiªn cøu Kü thuËt ph©n tÝch ®¸ vµ kho¸ng s¶n

20. ViÖn Nghiªn cøu Sö dông ®a môc ®Ých tµi nguyªn kho¸ng s¶n Thµnh §«

21. ViÖn Nghiªn cøu Sö dông ®a môc ®Ých tµi nguyªn kho¸ng s¶n TrÞnh Ch©u

22. ViÖn Nghiªn cøu Kü thuËt th¨m dß

23. ViÖn Nghiªn cøu C«ng nghÖ th¨m dß

24. ViÖn Nghiªn cøu C«ng tr×nh th¨m dß

25. ViÖn Quan tr¾c ®Þa chÊt m«i tr­êng

26. B¶o tµng §Þa chÊt quèc gia

27. Th­ viÖn §Þa chÊt quèc gia

IV. T¦ T¦ëNG CHñ §¹O TRONG HO¹T §éNG KHOA HäC §ÞA CHÊT

C¸c ho¹t ®éng khoa häc ®Þa chÊt ph¶i chuyÓn h­íng tõ c¸c ho¹t ®éng truyÒn thèng sang c¸c ho¹t ®éng g¾n liÒn víi nhu cÇu ph¸t triÓn kinh tÕ vµ x· héi. Theo nguyªn t¾c nµy, hai vÊn ®Ò tµi nguyªn vµ m«i tr­êng ®Òu ph¶i ®­îc quan t©m nh­ nhau trong c¸c ho¹t ®éng khoa häc ®Þa chÊt, bao gåm ®iÒu tra nghiªn cøu ®Þa chÊt c¬ b¶n khu vùc, c¬ b¶n, cã tÝnh chÊt c«ng Ých, vµ t×m kiÕm ph¸t hiÖn, ®Ó ®¸p øng nhu cÇu quy ho¹ch, qu¶n lý, b¶o vÖ vµ sö dông hîp lý nguån tµi nguyªn kho¸ng s¶n, ®Êt ®ai còng nh­ tµi nguyªn biÓn. ViÖc nµy sÏ t¹o ®iÒu kiÖn phôc vô x· héi tèt h¬n vÒ mÆt ®¸p øng nhu cÇu cña c«ng chóng vÒ kiÕn thøc vµ th«ng tin khoa häc ®Þa chÊt, thóc ®Èy ph¸t triÓn bÒn v÷ng kinh tÕ - x· héi cña ®Êt n­íc. Nguyªn t¾c nµy cßn khuyÕn khÝch c¶i tiÕn kü thuËt, nghiªn cøu lý thuyÕt ®i ®«i víi thùc hµnh n©ng cao chÊt l­îng c¸c ho¹t ®éng khoa häc ®Þa chÊt t¹o ra nh÷ng b­íc tiÕn triÓn míi trong thÕ kû thø 21.

V. C¸C CH¦¥NG TR×NH TRäNG §IÓM Vµ C¸C Dù ¸N §ÞA CHÊT QUèC GIA

HiÖn nay Së §Þa chÊt Trung Quèc ®ang thùc hiÖn 9 ch­¬ng tr×nh träng ®iÓm quèc gia vµ 15 dù ¸n quèc gia vÒ khoa häc ®Þa chÊt:

C¸c ch­¬ng tr×nh träng ®iÓm quèc gia:

  1. LËp b¶n ®å ®Þa chÊt ®a môc ®Ých phèi hîp víi chÝnh quyÒn c¸c tØnh, c¸c ®Þa ph­¬ng vµ c¸c ngµnh c«ng nghiÖp
  2. §iÒu tra vµ ®¸nh gi¸ khãang s¶n cã tÝnh chÊt chiÕn l­îc ®Ó b¶o ®¶m an toµn vÒ tµi nguyªn cho quèc gia;
  3. §iÒu tra vµ ®¸nh gi¸ tµi nguyªn vµ m«i tr­êng nh»m hç trî ph¸t triÓn kinh tÕ miÒn t©y Trung Quèc;
  4. §iÒu tra cã tÝnh chÊt chiÕn l­îc c¸c nguån n¨ng l­îng míi cho t­¬ng lai;
  5. §¸nh gia ®Þa chÊt m«i tr­êng sinh th¸i nh»m duy tr× ph¸t triÓn bÒn v÷ng vïng ®«ng d©n c­ phÝa §«ng Trung Quèc;
  6. §iÒu tra ®Þa chÊt phôc vô giai ®o¹n ®Çu cña c¸c dù ¸n x©y dùng quèc gia;
  7. X©y dùng hÖ thèng th«ng tin khoa häc ®Þa chÊt theo h­íng phôc vô céng ®ång ®Ó hç trî cho viÖc ®­a ra quyÕt ®Þnh cña ChÝnh phñ;
  8. §æi míi khoa häc vµ c«ng nghÖ trong ®Þa chÊt;
  9. §iÒu tra kho¸ng s¶n cã tÝnh chÊt chiÕn l­îc ë n­íc ngoµi.

C¸c dù ¸n ®Þa chÊt quèc gia:

  1. §o vÏ b¶n ®å ®Þa chÊt quèc gia tû lÖ 1: 250.000 vïng cao nguyªn Thanh H¶i - T©y T¹ng
  2. LËp b¶n ®å ®Þa hãa ®a môc ®Ých
  3. T×m kiÕm ph¸t hiÖn c¸c kho¸ng s¶n kim lo¹i mµu vµ kim lo¹i quý ë phÇn phÝa Nam T©y T¹ng
  4. T×m kiÕm ph¸t hiÖn c¸c kho¸ng s¶n kim lo¹i mµu vïng Nam LÜnh thuéc phÝa Nam Trung Quèc
  5. T×m kiÕm ph¸t hiÖn c¸c kho¸ng s¶n kim lo¹i mµu ë ®íi kho¸ng hãa Kim Sa Giang - Lan Th­¬ng Giang - Nç Giang
  6. T×m kiÕm ph¸t hiÖn c¸c kho¸ng s¶n kim lo¹i mµu vµ kim lo¹i quý vïng nói Thiªn S¬n tØnh T©n C­¬ng
  7. §iÒu tra tµi nguyªn n­íc d­íi ®Êt vïng Ng¹c NhÜ §a T­
  8. X©y dùng m¹ng l­íi quan tr¾c tai biÕn ®Þa chÊt quèc gia
  9. §¸nh gi¸ tµi nguyªn n­íc d­íi ®Êt Trung Quèc vßng 2
  10. Phßng chèng tai biÕn ®Þa chÊt ë vïng ®Ëp Tam HiÖp trªn s«ng Tr­êng Giang
  11. Nghiªn cøu vµ ®¸nh gi¸ ¶nh h­ëng cña c¸c ho¹t ®éng t©n kiÕn t¹o tíi sù an toµn cña c¸c c«ng tr×nh träng ®iÓm quèc gia
  12. X©y dùng c¬ së d÷ liÖu ®Þa chÊt c¬ b¶n quèc gia
  13. X©y dùng hÖ thèng tin häc phôc vô ®iÒu tra ®Þa chÊt
  14. Dù ¸n khoan nghiªn cøu khoa häc phÇn lôc ®Þa Trung Quèc
  15. Th¨m dß hydrat khÝ ngoµi kh¬i Trung Quèc

 VI. C¸C THµNH TùU §¹T §¦îC

1. LËp b¶n ®å ®Þa chÊt

Cho ®Õn n¨m 1999, vÒ ®o vÏ b¶n ®å ®Þa chÊt khu vùc Trung Quèc ®· ®o vÏ ®­îc 9.473.800 km2 ë tû lÖ 1: 1.000.000, chiÕm kho¶ng 98,7% diÖn tÝch toµn quèc; 6.910.000 km2 ë tû lÖ 1: 200.000 trõ vïng T©y T¹ng vµ phÇn phÝa Nam cña T©n C­¬ng, chiÕm kho¶ng 72% diÖn tÝch toµn quèc; 1.590.000 km2 ë tû lÖ 1.50.000, chiÕm 16,6% diÖn tÝch toµn quèc, vµ tæng sè 225.000 km2 ë tû lÖ 1: 25.000. §· hoµn thµnh b¶n ®å ®Þa chÊt sè Trung Quèc tû lÖ 1: 500.000 vµ ®ang triÓn khai kÕ ho¹ch lËp b¶n ®å ®Þa chÊt tû lÖ 1: 250.000.

2. §iÒu tra ®Þa vËt lý vµ ®Þa hãa khu vùc

VÒ ®o träng lùc trªn ®Êt liÒn, ®· hoµn thµnh 7 triÖu km2 ë tû lÖ 1: 1.000.000 vµ 3 triÖu km2 ë tû lÖ 1: 200.000. C«ng t¸c bay ®o ®Þa vËt lý hµng kh«ng ®· phñ ®­îc 9,3 trtiÖu km2 ë ®Êt liÒn vµ 2,3 triÖu km2 ë ngoµi biÓn. Tõ n¨m 1998 ®Õn 2000 ®· hoµn thµnh tæng sè 214.719 km tuyÕn, phñ trªn diÖn tÝch 1,2 triÖu km2; h¬n 140 tô kho¸ng quy m« lín vµ trung b×nh, h¬n 2800 cÊu tróc chøa dÇu ®· ®­îc khoanh ®Þnh. Mét cuéc ®ét ph¸ lín vÒ th¨m dß ®Þa hãa ®· ®­îc thùc hiÖn vµo n¨m 1980 víi sù c¶i thiÖn c¸c ph­¬ng ph¸p vµ thiÕt bÞ ph©n tÝch. Cho ®Õn nay, ®· tiÕn hµnh ®o vÏ ®Þa hãa trªn 4,6 triÖu km2 ë tû lÖ 1: 200.000 vµ 1,8 triÖu km2 ë tû lÖ 1: 50.000. C¸c kÕt qu¶ nµy cã ý nghÜa lín ®èi víi ngµnh n«ng nghiÖp vµ b¶o vÖ m«i tr­êng còng nh­ ®èi víi th¨m dß kho¸ng s¶n.

§ång thêi, ®· cã sù cè g¾ng lín trong nghiªn cøu khoa häc ®Þa chÊt vÒ c¸c lÜnh vùc ®¸nh gi¸ tµi nguyªn khoang s¶n, ph©n vïng sinh kho¸ng, t×m kiÕm kho¸ng s¶n, ®Æc biÖt lµ viÖc ®iÒu tra vµ ®¸nh gi¸ kho¸ng s¶n ë phÇn phÝa T©y cña Trung Quèc, tµi nguyªn n­íc ngÇm, ®Þa chÊt m«i tr­êng, c«ng nghÖ th¨m dß, m«i tr­êng kast vµ thay ®æi toµn cÇu, c¸c ®ai siªu biÕn chÊt, thêi kú tiÕn hãa ban ®Çu cña sù sèng v..v.

3. Tµi nguyªn kho¸ng s¶n

T×m kiÕm th¨m dß kho¸ng s¶n: Dùa trªn kÕt qu¶ ®iÒu tra ®Þa chÊt trªn toµn quèc, c«ng t¸c t×m kiÕm vµ th¨m dß kho¸ng s¶n cho ®Õn nay ®· ph¸t hiÖn ®­îc 171 lo¹i kho¸ng s¶n ë Trung Quèc, trong ®ã cã 155 lo¹i ®· ®­îc tÝnh tr÷ l­îng ch¾c ch¾n, gåm 8 lo¹i kho¸ng s¶n n¨ng l­îng, 54 lo¹i kho¸ng s¶n r¾n, 90 lo¹i kho¸ng s¶n phi kim lo¹i, chiÕm kho¶ng 12 % tæng tr÷ l­îng ch¾c ch¾n trªn thÕ giíi. Wolfram, thiÕc, molibden, antimon, ®Êt hiÕm, fluorit, barit lµ nh÷ng kho¸ng s¶n chÝnh ë Trung Quèc. C«ng t¸c ®iÒu tra vµ ®¸nh gi¸ tµi nguyªn dÇu khÝ ngoµi biÓn ë c¸c tû lÖ kh¸c nhau ®· ®­îc thùc hiÖn trªn diÖn tÝch 1.800 km2. §· thùc hiÖn 11 chuyÕn kh¶o s¸t vïng xÝch ®¹o vµ phÝa §«ng trung t©m Th¸i b×nh d­¬ng víi sè liÖu thu ®­îc trªn diÖn tÝch 2.000.000 km2. KÕt qu¶ lµ 2 vïng kho¸ng s¶n víi diÖn tÝch 300.000 km2 víi tr÷ l­îng 2 tû tÊn kÕt h¹ch mangan vµ coban cã gi¸ trÞ kinh tÕ ®· ®­îc khoanh ®Þnh ë vïng trung t©m Th¸i B×nh D­¬ng.

§iÒu tra vµ ®¸nh gi¸ c¸c kho¸ng s¶n chiÕn l­îc: §Ó b¶o ®¶m ph¸t triÓn kinh tÕ bÒn v÷ng cña ®Êt n­íc, viÖc th¨m dß tµi nguyªn kho¸ng s¶n cã ý nghÜa chiÕn l­îc nh­ dÇu khÝ, ®ång, ch×, kÏm, cr«m, muèi kali ë phÇn phÝa t©y cña Trung Quèc ®ang ®­îc ®Èy m¹nh phï hîp víi chÝnh s¸ch quèc gia "Ph¸t triÓn miÒn T©y Trung Quèc". ë phÇn phÝa ®«ng cña Trung Quèc, viÖc th¨m dß tµi nguyªn kho¸ng s¶n cã ý nghÜa chiÕn l­îc ë xung quanh c¸c má còng ®­îc tiÕp tôc ®Èy m¹nh.

4. §Þa chÊt thñy v¨n

Vßng 1 cña c«ng t¸c ®iÒu tra ®Þa chÊt thñy v¨n vµ tµi nguyªn n­íc d­íi ®Êt khu vùc víi diÖn tÝch 5723.00 km2 ë tû lÖ 1: 200.000; 1.852.700 km2 ë tû lÖ 1: 500.000 vµ 2.001.900 km2 ë tû lÖ 1: 1.000.000 ®· ®­îc hoµn thµnh ë Trung Quèc. HiÖn nay ®· cã kÕ ho¹ch ®iÒu tra ®Þa chÊt thñy v¨n trªn diÖn tÝch 1,4 triÖu km2 phôc vô t­íi cho n«ng nghiÖp ë 17 tØnh phÝa b¾c víi tû lÖ 1: 100.000. HÖ thèng quan tr¾c ®éng th¸i quèc gia n­íc d­íi ®Êt ®· ®­îc thµnh lËp. Kho¶ng 2.748 nguån ®Þa nhiÖt ®· ®­îc ph¸t hiÖn vµ ®· tiÕn hµnh th¨m dß ®Þa nhiÖt trªn diÖn tÝch 6,77 triÖu km2. ViÖc ®iÒu tra ®¸nh gi¸ tµi nguyªn n­íc kho¸ng còng ®· ®­îc tiÕn hµnh. HÖ thèng quan tr¾c m«i tr­êng quèc gia ®· ®­îc thiÕt lËp víi 29 tr¹m cÊp ®Þa ph­¬ng, 217 tr¹m cÊp vïng vµ 20.739 c«ng tr×nh quan tr¾c. §· thiÕt lËp ®­îc trªn 20.000 tr¹m quan tr¾c n­íc d­íi ®Êt, trong ®ã 1.000 tr¹m ®ang ®­îc c¸c c¬ quan thuéc c¸c cÊp trung ­¬ng, tØnh vµ ®Þa ph­¬ng qu¶n lý. Ngoµi ra còng ®· thµnh lËp ®­îc 28 s©n c©n b»ng n­íc d­íi ®Êt. C«ng t¸c th¨m dß n­íc d­íi ®Êt ®· ®­îc tiÕp tôc t¨ng c­êng ë c¸c phÇn phÝa T©y vµ phÝa B¾c cña Trung Quèc.

5. §iÒu tra ®Þa chÊt c«ng tr×nh, ®Þa chÊt m«i tr­êng, tai biÕn ®Þa chÊt

C«ng t¸c ®iÒu tra ®Þa chÊt thñy v¨n, ®Þa chÊt c«ng tr×nh tû lÖ 1: 200.000 hoÆc 1: 500.000 ®· ®­îc tiÕn hµnh trªn 100 ®« thÞ däc theo c¸c s«ng lín vµ c¸c vïng ven biÓn thuéc c¸c khu vùc ph¸t triÓn kinh tÕ. KÕ ho¹ch ®iÒu tra ®Þa chÊt c«ng tr×nh dµi h¹n ®· ®­îc hoµn thµnh. Ngoµi ra trªn 200 ®iÓm tai biÕn ®Þa chÊt nguy hiÓm ®iÓn h×nh gåm ®¸ lë, tr­ît ®Êt ®· ®­îc nghiªn cøu vµ ®Ò xuÊt c¸c ph­¬ng ¸n xö lý. Së §Þa chÊt Trung Quèc ®· hoµn thµnh c«ng t¸c ®iÒu tra ®¸nh gi¸ ®Þa chÊt m«i tr­êng cho 18 vïng quan träng phôc vô quy ho¹ch sö dông ®Êt.

VII. QUY HO¹CH CHIÕN L¦îC CñA Së §I¹ CHÊT TRUNG QUèC

1. ChuyÓn ®æi c«ng t¸c ®Þa chÊt tõ côc bé vµ ng¾n h¹n sang qui ho¹ch chiÕn l­îc dµi h¹n ®Ó n©ng cao chÊt l­îng cña c«ng t¸c ®Þa chÊt quèc gia vµ qu¸ tr×nh ho¹ch ®Þnh chiÕn l­îc ë cÊp vÜ m« cña quèc gia.

2. §Æc biÖt chó ý ®Õn c¶ vÊn ®Ò tµi nguyªn vµ qu¶n lý m«i tr­êng ®Ó n©ng cao n¨ng lùc c«ng t¸c ®Þa chÊt quèc gia phôc vô céng ®ång.

3. T¨ng c­êng hîp t¸c quèc tÕ ®Ó n©ng cao tr×nh ®é c«ng t¸c ®Þa chÊt ®¹t møc tiªu chuÈn quèc tÕ.

4. ¸p dông c«ng nghÖ tiªn tiÕn ®Ó thay thÕ c¸c ph­¬ng ph¸p truyÒn thèng, n©ng cao tr×nh ®é kü thuËt cña c«ng t¸c ®Þa chÊt quèc gia.

5. §iÒu chØnh kÕ ho¹ch hµnh ®éng cña c¸c ch­¬ng tr×nh ®Þa chÊt lín ®Ó c¶i thiÖn c«ng t¸c ®Þa chÊt tõ ph­¬ng thøc ho¹t ®éng t¸ch biÖt sang ph­¬ng thøc ho¹t ®éng c«ng khai ®èi víi x· héi.

V¡N LIÖU

1. Zhang Hongtao (Tr­¬ng Hång §µo), 2002. Policy and Geoscientific isues for the sustainable development of georesources: Reform of geological working system and sustainable development in China. The 39th Annual Session, CCOP

(¤ng Tr­¬ng Hång §µo hiÖn nay lµ Phã Gi¸m ®èc Së §Þa chÊt Trung Quèc)

2. China Geological Survey.

3. Trang WEB Së §Þa chÊt Trung Quèc: http://www.cgs.gov.cn