GIíI THIÖU HÖ THèNG PH¢N LO¹I KHèI §¸ ¸P DôNG
T¹I Dù ¸N HÇM §¦êNG Bé QUA §ÌO H¶I V¢N
NGUYÔN NGäC N¡NG
Liªn doanh Hazama-Cienco 6, Léc H¶i, Phó Léc, Thõa Thiªn - HuÕ
Tãm t¾
t: Trong viÖc thi c«ng Dù ¸n hÇm ®êng bé qua ®Ìo H¶i V©n, viÖc ph©n lo¹i khèi ®¸ ®· ®îc tiÕn hµnh dùa c¬ b¶n trªn hÖ thèng RMR cña Bieniawski cã vµi thay ®æi nhá cho phï hîp víi ph¹m vi ¸p dông vµ c¸c lo¹i dÇm chèng. Trong bµi b¸o t¸c gi¶ giíi thiÖu hÖ thèng nµy ®· ®îc söa ®æi chót Ýt thÓ hiÖn trong ph¬ng ph¸p thi c«ng hÇm cña ¸o.I. Më §ÇU
Ph©n lo¹i ®¸ lµ mét c«ng t¸c cÊp thiÕt trong qu¸ tr×nh kh¶o s¸t ®Þa chÊt nh»m phôc vô cho c«ng t¸c thiÕt kÕ còng nh x¸c ®Þnh ph¬ng ph¸p vµ lo¹i chèng ®ì hîp lý cho c¸c c«ng tr×nh, ®Æc biÖt lµ c¸c c«ng tr×nh ngÇm trong qu¸ tr×nh thi c«ng.
Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, cïng víi sù ph¸t triÓn cña ®Êt níc, nhiÒu c«ng tr×nh ngÇm ®·, ®ang vµ sÏ ®îc thi c«ng ë ViÖt Nam, ®iÒu ®ã ®ßi hái ph¶i cã mét hÖ thèng ph©n lo¹i ®¸ nhÊt qu¸n vµ hoµn thiÖn nh»m gãp phÇn ®¶m b¶o ®é æn ®Þnh cho c«ng tr×nh. §· cã nhiÒu hÖ thèng ph©n lo¹i khèi ®¸ ®îc nghiªn cøu vµ triÓn khai ¸p dông nh:
HÖ thèng Q cña N. Barton (ViÖn §Þa kü thuËt Nauy)
HÖ thèng S cña N. S. Buluchev (ViÖn §Þa c¬ häc Nga VNIMI)
HÖ thèng f cña M. M. Protodiakonov
HÖ thèng RMR - Rock Mass Rating (Z. T. Bieniawski)
Trong c¸c hÖ thèng ph©n lo¹i trªn, t¸c gi¶ nhËn thÊy hÖ thèng ph©n lo¹i khèi ®¸ theo RMR lµ
mét hÖ thèng ph©n lo¹i t¬ng ®èi chi tiÕt vµ hoµn thiÖn; hÖ thèng nµy ®· ®îc ¸p dông réng r·i trong qu¸ tr×nh x©y dùng c¸c c«ng tr×nh ngÇm, ®Æc biÖt lµ x©y dùng hÇm ë nhiÒu n¬i trªn thÕ giíi nh Mü, NhËt B¶n vµ c¸c níc ch©u ¢u kh¸c. ë ViÖt Nam ®· cã mét sè ®Ò tµi nghiªn cøu vµ ¸p dông hÖ thèng ph©n lo¹i nµy cho viÖc chèng ®ì hÇm lß ë má than Qu¶ng Ninh cña c¸c t¸c gi¶ Nghiªm Phóc H¶i, Ng« V¨n Sü, Ph¹m Minh §øc. C¸c nghiªn cøu cña c¸c t¸c gi¶ NguyÔn Phóc Nh©n, Nghiªm H÷u H¹nh … cïng víi c¸c t¸c gi¶ ®ã, chóng t«i xin tr©n träng giíi thiÖu ®Õn b¹n ®äc hÖ thèng ph©n lo¹i khèi ®¸ theo RMR ®îc ¸p dông quy m« vµ cã hÖ thèng t¹i dù ¸n hÇm ®êng bé qua ®Ìo H¶i V©n nh mét kh¼ng ®Þnh n÷a vÒ tÝnh u viÖt cña hÖ thèng ph©n lo¹i nµy trong qu¸ tr×nh øng dông.II. HÖ THèNG PH¢N LO¹I KHèI §¸ ¸P DôNG T¹I Dù ¸N HÇM §¦êNG Bé QUA §ÌO H¶I V¢N
C«ng tr×nh hÇm ®êng bé qua ®Ìo H¶i V©n ®îc x©y dùng trong khèi granit H¶i V©n (T3n-r) lµ mét khèi ®¸ t¬ng ®èi ®ång nhÊt, tuy nhiªn ë nh÷ng vÞ trÝ côc bé, thêng x¶y ra c¸c vÊn ®Ò ®Þa chÊt nh: níc ch¶y ra tõ c¸c khe nøt, c¸c ®øt g·y côc bé, c¸c hÖ thèng khe nøt lín, ®¸ yÕu… C¸c vÊn ®Ò nµy ®«i khi lu«n thay ®æi trong nh÷ng kho¶ng c¸ch rÊt nhá (chØ vµi mÐt) g©y nhiÒu khã kh¨n cho c«ng t¸c thi c«ng hÇm (ph¶i thay ®æi liªn tôc c¸c lo¹i chèng ®ì cho phï hîp víi ®iÒu kiÖn ®Þa chÊt), do ®ã viÖc x¸c ®Þnh gi¸ trÞ RMR, ph©n lo¹i ®¸ lµ c«ng viÖc rÊt cÇn thiÕt vµ ph¶i ®îc thùc hiÖn h»ng ngµy ®Ó lùa chän ph¬ng ph¸p chèng ®ì tèi u cho tõng mÆt g¬ng næ m×n.
HÖ thèng ph©n lo¹i khèi ®¸ ¸p dông cho c«ng tr×nh nµy c¬ b¶n dùa trªn hÖ thèng
ph©n lo¹i khèi ®¸ theo RMR, tuy nhiªn cã mét vµi sù thay ®æi nhá cho phï hîp víi ph¹m vi ¸p dông vµ c¸c lo¹i chèng ®ì. Nh÷ng môc thay ®æi nµy kh«ng ¶nh hëng nhiÒu ®Õn gi¸ trÞ cuèi cïng cña RMR vµ ®· ®îc chÊp nhËn bëi Héi ®ång kü thuËt ¸o trong ph¬ng ph¸p thi c«ng hÇm NATM (New Austrian Tunnelling Method).HÖ thèng ph©n lo¹i khèi ®¸ RMR dùa trªn 6 chØ tiªu c¬ b¶n sau:
1. Cêng ®é nÐn 1 trôc cña vËt liÖu ®¸
2. ChØ tiªu chÊt lîng ®¸ (RQD)
3. Kho¶ng c¸ch cña c¸c khe nøt hÖ thèng trong khèi ®¸
4. §iÒu kiÖn cña c¸c khe nøt trong khèi ®¸
5. §iÒu kiÖn níc díi ®Êt
6. Híng cña c¸c khe nøt trong khèi ®¸
1. Cêng ®é nÐn 1 trôc cña vËt liÖu ®¸ (Mpa)
Cêng ®é cña mÉu ®¸ sau khi nÐn (nÐn 1 trôc) ®îc tra trong biÓu ®å 1 ®Ó x¸c ®Þnh gi¸ trÞ cña cêng ®é ®¸. §©y lµ mét chØ tiªu quan träng trong hÖ thèng ph©n lo¹i khèi ®¸ RMR.
BiÓu ®å 1. BiÓu ®å x¸c ®Þnh gi¸ trÞ cña cêng ®é ®¸
Cêng ®é nÐn 1 trôc cña ®¸ (Mpa)
2. ChØ tiªu chÊt lîng ®¸ (RQD)
å chiÒu dµi nân khoan thu ®îc lín h¬n 10 cm
RQD (%) = ------------------------------------------------------------- x 100%
Tæng chiÒu dµi khoan mÉu
ChiÒu dµi khoan mÉu thêng lÊy lín h¬n 100 cm vµ lµ c¸c sè chia hÕt cho 5. Gi¸ trÞ cña RQD ®îc x¸c ®Þnh theo biÓu ®å 2 nh sau:
3. Kho¶ng c¸ch cña c¸c khe nøt hÖ thèng trong khèi ®¸
ChØ tiªu nµy ®¸nh gi¸ ¶nh hëng cña kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c khe nøt hÖ thèng ®Õn sù liªn tôc cña khèi ®¸ vµ ®îc biÓu thÞ b»ng biÓu ®å 3 nh sau:
BiÓu ®å 3. BiÓu ®å x¸c ®Þnh gi¸ trÞ kho¶ng c¸ch cña c¸c khe nøt trong khèi ®¸
Kho¶ng c¸ch cña c¸c khe nøt hÖ thèng (mm)
4. §iÒu kiÖn cña c¸c khe nøt trong khèi ®¸
ChØ tiªu nµy ®îc ®¸nh gi¸ b»ng ®é dµi, ®é nh¸m, ®é më cña khe nøt, vËt chÊt lÊp nhÐt trong khe nøt, møc ®é phong ho¸ cña khèi ®¸.
* §é dµi cña khe nøt ®îc ®¸nh gi¸ nh»m xem xÐt møc ®é ¶nh hëng cña khe nøt ®Õn qu¸ tr×nh khai ®µo c¸c c«ng tr×nh ngÇm, gi¸ trÞ ®îc cho ë b¶ng sau:
|
§é dµi cña khe nøt (m) |
< 1 |
1 – 3 |
3 – 10 |
10 – 20 |
> 20 |
|
Gi¸ trÞ |
6 |
4 |
2 |
1 |
0 |
* §é më cña khe nøt
lµ th«ng sè ®¸nh gi¸ ¶nh hëng cña vËt liÖu lÊp nhÐt ®Õn tÝnh liªn tôc cña khèi ®¸ vµ kh¶ n¨ng trît theo bÒ mÆt cña khe nøt. Gi¸ trÞ ®îc thÓ hiÖn nh sau:|
§é më cña khe nøt (mm) |
0 |
< 0,1 |
0,1 – 1 |
1 – 5 |
> 5 |
|
Gi¸ trÞ |
6 |
5 |
4 |
1 |
0 |
* §é nh¸m cña khe nøt (®é gå ghÒ tù nhiªn) lµ mét th«ng sè quan träng trong m« t¶ ®iÒu kiÖn cña khe nøt. NÕu bÒ mÆt khe nøt s¹ch, kÝn vµ nh¸m th× sÏ h¹n chÕ ®îc lùc c¾t di chuyÓn däc theo bÒ mÆt khe nøt. Gi¸ trÞ ®îc x¸c ®Þnh ë b¶ng sau:
|
§é nh¸m cña khe nøt |
RÊt nh¸m |
Nh¸m |
H¬i nh¸m |
Nh½n |
MÆt trît |
|
Gi¸ trÞ |
6 |
5 |
3 |
1 |
0 |
* VËt chÊt lÊp nhÐt gi÷a khe nøt ®îc ®¸nh gi¸ phô thuéc vµo ®é dµy, ®é cøng vµ tiÕn tr×nh ph¸t triÓn c¸c tÝnh chÊt ®Æc thï cña nã nh cêng ®é kh¸ng c¾t, tÝnh thÊm níc vµ ®Æc trng biÕn d¹ng. Gi¸ trÞ ®îc tr×nh bµy ë b¶ng sau:
|
VËt chÊt lÊp nhÐt |
Kh«ng |
Cøng < 5mm |
Cøng > 5mm |
MÒm < 5mm |
MÒm > 5mm |
|
Gi¸ trÞ |
6 |
4 |
2 |
2 |
0 |
* Møc ®é phong ho¸ ®îc ®¸nh gi¸ ë b¶ng sau:
|
Møc ®é phong ho¸ |
Kh«ng phong hãa |
H¬i phong ho¸ |
Phong ho¸ võa |
Phong ho¸ cao |
Phong ho¸ hoµn toµn |
|
Gi¸ trÞ |
6 |
5 |
3 |
1 |
0 |
5. §iÒu kiÖn níc díi ®Êt
§iÒu kiÖn tæng thÓ cña níc díi ®Êt ®îc m« t¶ dùa vµo sù cã mÆt cña níc trªn mÆt g¬ng hiÖn t¹i cña khèi ®¸ nh: hoµn toµn kh«, Èm, ít, nhá giät hay ch¶y thµnh dßng. Trong qu¸ tr×nh thi c«ng c¸c c«ng tr×nh ngÇm (hÇm) lu lîng ch¶y ra cña níc ngÇm ph¶i ®îc x¸c ®Þnh b»ng lÝt trªn phót trªn 10 m dµi cña hÇm. Trong trêng hîp cã sù xuÊt hiÖn ®ét ngét cña níc ¸p lùc, ph¶i tiÕn hµnh kh¶o s¸t, thu thËp vµ ph©n tÝch sè liÖu mét c¸ch nhanh chãng, ®ång thêi tæ chøc theo dâi chÆt chÏ nh»m tr¸nh hiÖn tîng bôc níc trong qu¸ tr×nh thi c«ng.
Gi¸ trÞ cña chØ tiªu nµy ®îc ®¸nh gi¸ nh sau:
|
§iÒu kiÖn |
Hoµn toµn kh« |
Èm |
¦ít |
Nhá giät |
Ch¶y thµnh dßng |
|
Gi¸ trÞ |
15 |
10 |
7 |
4 |
0 |
6. Híng cña khe nøt
Híng cña khe nøt ¶nh hëng rÊt lín ®Õn ®é gi¶m øng suÊt cña khèi ®¸ trong qu¸ tr×nh khai ®µo. ChØ tiªu nµy dïng ®Ó hiÖu chØnh kÕt qu¶ cuèi cïng cña gi¸ trÞ RMR, xÐt ®Õn ®é nguy hiÓm do gi¶m øng suÊt cña khèi ®¸ trong qu¸ tr×nh khai ®µo. NÕu hÖ thèng khe nøt chñ ®¹o song song víi trôc hÇm th× møc ®é nguy hiÓm cao, nÕu vu«ng gãc víi trôc hÇm th× møc ®é nguy hiÓm gi¶m xuèng. §¸nh gi¸ møc ®é nguy hiÓm nh sau:
|
Híng |
Vu«ng gãc víi trôc hÇm |
Song song víi trôc hÇm |
|||
|
Gãc dèc (®é) |
45 – 90 |
20 - 45 |
45 – 90 |
20 - 45 |
|
|
Møc ®é thuËn lîi |
RÊt thuËn lîi |
ThuËn lîi |
RÊt kh«ng thuËn lîi |
B×nh thêng |
|
B¶ng gi¸ trÞ ®¸nh gi¸:
|
RÊt thuËn lîi |
ThuËn lîi |
B×nh thêng |
Kh«ng thuËn lîi |
RÊt kh«ng thuËn lîi |
|
0 |
-2 |
-5 |
-10 |
-12 |
ViÖc ph©n lo¹i khèi ®¸ ®îc x¸c ®Þnh b»ng tæng c¸c gi¸ trÞ ®îc ®¸nh gi¸ ë c¸c b¶ng trªn.
B¶ng ph©n lo¹i:
|
Gi¸ trÞ RMR |
70 - 100 |
60 - 80 |
40 - 70 |
30 – 60 |
25 – 50 |
20 – 40 |
< 20 |
|
Lo¹i ®¸ |
A |
B |
CI |
CII |
DI |
DII |
E |
§Ó x¸c ®Þnh RMR mét c¸ch nhanh chãng vµ thuËn lîi ngoµi c«ng trêng, nªn dïng c¸c b¶ng tãm t¾t ®Ýnh kÌm sau:
1. B¶ng tãm t¾t c¸c chØ tiªu x¸c ®Þnh gi¸ trÞ RMR (B¶ng 1)
2. B¶ng m« t¶ ®Þa chÊt, x¸c ®Þnh gi¸ trÞ RMR, ph©n lo¹i ®¸ vµ x¸c ®Þnh lo¹i chèng ®ì (B¶ng 2)
3. B¶ng tãm t¾t ph©n lo¹i ®¸ vµ c¸c lo¹i chèng ®ì (®Ýnh kÌm ë trang sau cïng)
B¶ng 1. B¶ng tãm t¾t c¸c chØ tiªu x¸c ®Þnh gi¸ trÞ RMR
|
RMR (®iÓm) = a+b+c+d+f |
Lo¹i ®¸ |
Bæ sung chèng ®ì |
Lo¹i chèng ®ì |
|||||||||||||||||||||
|
A. ChØ tiªu ph©n lo¹i vµ gi¸ trÞ |
||||||||||||||||||||||||
|
ChØ tiªu |
Kho¶ng gi¸ trÞ |
|||||||||||||||||||||||
|
1 |
Cêng ®é cña vËt liÖu ®¸ nguyªn d¹ng |
ChØ sè cêng |
>10 MPa |
4-10 MPa |
2-4 MPa |
1-2 MPa |
Kho¶ng gi¸ trÞ nhá cho cêng ®é nÐn 1 trôc |
|||||||||||||||||
|
Cêng ®é |
>250 MPa |
100-250 MPa |
50-100 MPa |
25-50 MPa |
5-25 MPa |
1-5 MPa |
<1 MPa |
|||||||||||||||||
|
a |
Gi¸ trÞ |
15 |
12 |
7 |
4 |
2 |
1 |
0 |
||||||||||||||||
|
2 |
RQD |
90-100 % |
75-90 % |
50-75 % |
25-50 % |
< 25 % |
||||||||||||||||||
|
b |
Gi¸ trÞ |
20 |
17 |
13 |
8 |
3 |
||||||||||||||||||
|
3 |
Kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c khe nøt |
> 2 m |
0,6-2 m |
200-600 mm |
60-200 mm |
<60 mm |
||||||||||||||||||
|
c |
Gi¸ trÞ |
20 |
15 |
10 |
8 |
5 |
||||||||||||||||||
|
4
|
§iÒu kiÖn cña khe nøt (Xem môc C) |
BÒ mÆt rÊt nh¸m. Kh«ng liªn tôc. KÝn. Têng ®¸ kh«ng phong ho¸ |
BÒ mÆt b¬i nh¸m. §é më <1mm. Têng ®¸ h¬i bÞ phong ho¸ |
BÒ mÆt b¬i nh¸m. §é më <1mm. Têng ®¸ phong ho¸ cao. |
BÒ mÆt cã mÆt trît hay cã vËt chÊt lÊp nhÐt ®é dµy <5mm. §é më tõ 1-5mm. |
VËt chÊt lÊp nhÐt mÒm, ®é dµy >5mm. §é më > 5mm |
||||||||||||||||||
|
d |
Gi¸ trÞ |
30 |
25 |
20 |
10 |
|||||||||||||||||||
|
5 |
Níc díi ®Êt |
Lu lîng trªn 10 m chiÒu dµi cña hÇm (l/m) |
Kh«ng |
<10 |
10,0-25,0 |
25-125 |
>125 |
|||||||||||||||||
|
§iÒu kiÖn tæng thÓ |
Hoµn toµn kh« |
Èm |
¦ít |
Nhá giät |
Ch¶y thµnh dßng |
|||||||||||||||||||
|
e |
Gi¸ trÞ |
15 |
10 |
7 |
4 |
0 |
||||||||||||||||||
|
B. Gi¸ trÞ hiÖu chØnh cho híng cña khe nøt (Xem môc D ) |
||||||||||||||||||||||||
|
Híng vµ gãc dèc |
RÊt thuËn lîi |
ThuËn lîi |
B×nh thêng |
Kh«ng thuËn lîi |
RÊt kh«ng thuËn lîi |
|||||||||||||||||||
|
F |
Gi¸ trÞ |
HÇm vµ má |
0 |
-2 |
-5 |
-10 |
-12 |
|||||||||||||||||
|
NÒn mãng |
0 |
-2 |
-7 |
-15 |
-25 |
|||||||||||||||||||
|
M¸i dèc |
0 |
-5 |
-25 |
-50 |
||||||||||||||||||||
|
C. §iÒu kiÖn cña khe nøt |
||||||||||||||||||||||||
|
§é dµi cña khe nøt |
<1 m |
1-3 m |
3-10 m |
10-20 m |
>20 m |
|||||||||||||||||||
|
Gi¸ trÞ |
6 |
4 |
2 |
1 |
0 |
|||||||||||||||||||
|
§é më |
0 |
<0,1 mm |
0,1-1,0 mm |
1-5 mm |
>5 mm |
|||||||||||||||||||
|
Gi¸ trÞ |
6 |
5 |
4 |
1 |
0 |
|||||||||||||||||||
|
§é nh¸m |
RÊt nh¸m |
Nh¸m |
H¬i nh¸m |
Ph¼ng |
MÆt trît |
|||||||||||||||||||
|
Gi¸ trÞ |
6 |
5 |
3 |
1 |
0 |
|||||||||||||||||||
|
VËt liÖu lÊp nhÐt |
Kh«ng |
VËt liÖu cøng <5 mm |
VËt liÖu cøng >5mm |
VËt liÖu mÒm <5 mm |
VËt liÖu mÒm >5 mm |
|||||||||||||||||||
|
Gi¸ trÞ |
6 |
4 |
2 |
2 |
0 |
|||||||||||||||||||
|
§é phong ho¸ |
Kh«ng p. ho¸ |
H¬i phong ho¸ |
Phong ho¸ võa |
Phong ho¸ cao |
Phong ho¸ hoµn toµn |
|||||||||||||||||||
|
Gi¸ trÞ |
6 |
5 |
3 |
1 |
0 |
|||||||||||||||||||
|
D. ¶nh hëng cña híng vµ gãc dèc cña khe nøt trong hÇm |
||||||||||||||||||||||||
|
Híng vu«ng gãc víi trôc hÇm |
Híng song song víi trôc hÇm |
|||||||||||||||||||||||
|
Gãc dèc 45-90o ®æ ngîc híng tíi cña hÇm |
Gãc dèc 20-45o |
Gãc dèc 45-90o |
Gãc dèc 20-45o |
|||||||||||||||||||||
|
RÊt thuËn lîi |
ThuËn lîi |
RÊt kh«ng thuËn lîi |
B×nh thêng |
|||||||||||||||||||||
|
Gãc dèc 45-90o ®æ vµo híng tíi cña hÇm |
Gãc dèc 20-45o ®æ vµo híng tíi cña hÇm |
Gãc dèc 0-200 |
||||||||||||||||||||||
|
B×nh thêng |
Kh«ng thuËn lîi |
B×nh thêng |
||||||||||||||||||||||
B¶ng 2. B¶ng m« t¶ ®Þa chÊt, x¸c ®Þnh gi¸ trÞ RMR ph©n lo¹i ®¸ vµ x¸c ®Þnh lo¹i chèng ®ì
|
Lo¹i ®¸ |
M« t¶ |
Mµu cña mÆt ®¸ (granit) |
Gi¸ trÞ RMR |
Lo¹i chèng ®ì |
|
A |
*BÒ mÆt ®¸ hoµn toµn s¹ch. Kho¸ng vËt vµ nÒn ®¸ kh«ng bÞ biÕn ®æi hoÆc bÞ biÕn ®æi rÊt Ýt. Cã mét sè lîng nhá c¸c khe nøt kh«ng hÖ thèng xuÊt hiÖn do næ m×n. Kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c khe nøt >2 m. ChiÒu dµi cña c¸c khe nøt <1 m. §¸ cøng. |
Mµu nguyªn thuû (tr¾ng chÊm ®en hoÆc x¸m) |
70-100 |
I |
|
B |
*BÒ mÆt ®¸ s¹ch ®Õn t¬ng ®èi s¹ch. Kho¸ng vËt vµ nÒn ®¸ bÞ phong ho¸ rÊt Ýt, mµu nguyªn thuû vÉn cha thay ®æi. Cã 1 ®Õn 2 khe nøt hÖ thèng, tuy nhiªn ®é dµi khe nøt < 1 m. Kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c khe nøt 0,6-2 m, ®é dµi cña c¸c khe nøt 1-3 m. §¸ bÞ vì däc theo mÆt khe nøt nÕu t¸c dông mét lùc m¹nh b»ng bóa ®Þa chÊt. |
Mµu nguyªn thuû (tr¾ng chÊm ®en hoÆc x¸m)
|
60-80 |
II |
|
CI |
*BÒ mÆt ®¸ t¬ng ®èi s¹ch ®Õn h¬i bÞ phong ho¸. C¸c kho¸ng vËt nh mica, horblend... h¬i bÞ phong ho¸ däc theo bÒ mÆt khe nøt. Cã 1 ®Õn 2 khe nøt hÖ thèng vµ khe nøt kh«ng hÖ thèng, cã líp máng c¸t hay sÐt phñ trªn bÒ mÆt khe nøt. Kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c khe nøt hÖ thèng 200-600mm. §¸ dÔ bÞ vì däc theo c¸c khe nøt díi t¸c dông mét lùc võa ph¶i b»ng bóa ®Þa chÊt. |
Mµu tr¾ng lµ chñ yÕu. Däc c¸c khe nøt cã mµu n©u nh¹t. |
40-70 |
III |
|
CII |
*BÒ mÆt ®¸ h¬i bÞ phong ho¸ vµ phong ho¸ nhiÒu däc theo c¸c khe nøt lín. §¸ ë d¹ng t¶ng, tuy nhiªn c¸c t¶ng vÉn cßn liªn kÕt víi nhau. Kho¸ng vËt mµu h¬i bÞ phong ho¸ vµ mµu nguyªn thuû cña kho¸ng vËt bÞ thay ®æi, ®«i khi felspat bÞ phong ho¸ thµnh kho¸ng vËt sÐt. Cã kho¶ng 3 khe nøt hÖ thèng vµ c¸c khe nøt ngÉu nhiªn xuÊt hiÖn. Kho¶ng c¸ch gi÷a c¸c khe nøt hÖ thèng 60-200 mm. §é më cña khe nøt <5 mm vµ bÞ lÊp ®Çy bëi c¸c vËt liÖu lÊp nhÐt. §¸ dÔ vì däc theo c¸c khe nøt, tuy nhiªn ®¸ t¶ng t¬ng ®èi cøng. |
Mµu tr¾ng ®Õn n©u tr¾ng. Xung quanh c¸c khe nøt cã mµu n©u hoÆc n©u ®á. |
30-60 |
IV |
|
DI |
*BÒ mÆt ®¸ bÞ phong ho¸ m¹nh, nh÷ng t¶ng ®¸ cßn l¹i bÞ phñ bëi vËt liÖu c¸t hay sÐt. Kho¸ng vËt mµu bÞ phong ho¸ vµ chuyÓn thµnh kho¸ng vËt sÐt. Nh÷ng khèi ®¸ bÞ t¸ch ra do khe nøt. KÕt cÊu nguyªn thuû cña ®¸ vÉn cßn nguyªn trong nh÷ng khèi ®¸ t¶ng. Cã vïng bÞ ph©n huû nh ®øt g·y, vß nhµu. Cã kho¶ng 4 khe nøt hÖ thèng vµ mét vµi khe nøt ngÉu nhiªn. Vïng khe nøt më 5-10 cm bÞ lÊp ®Çy bëi c¸c vËt liÖu lÊp nhÐt. Kho¶ng më 20-60 mm chiÕn u thÕ. §¸ dÔ vì díi mét lùc t¬ng ®èi nhá b»ng bóa ®Þa chÊt |
Mµu vµng nh¹t ®Õn n©u vµng. Xung quanh c¸c ®øt g·y cã mµu n©u hoÆc n©u ®á |
25-50 |
V |
|
DII |
BÒ mÆt ®¸ bÞ phong ho¸ m¹nh hoÆc bÞ ph©n huû, bÞ phñ bëi líp dµy vËt liÖu c¸t hay sÐt. Felspat biÕn ®æi thµnh sÐt. Sù ph©n bè khe nøt kh«ng râ rµng, nÕu khe nøt râ rµng th× ®é më lín, bÞ lÊp ®Çy bëi c¸c vËt liÖu lÊp nhÐt. §¸ dÔ bÞ vì, ®«i khi ®Çu bóa cã thÓ xuyªn ph¸ ®îc díi mét lùc t¬ng ®èi yÕu b»ng bóa ®Þa chÊt. |
N©u vµng ®Õn n©u ®á |
20-40 |
VI |
|
E |
BÞ ph©n huû thµnh ®Êt. Kh«ng thÓ x¸c ®Þnh døt g·y hoÆc khe nøt. DÔ dµng bÞ ph¸ huû hay xuyªn ph¸ b»ng ®Çu bóa ®Þa chÊt díi mét lùc t¬ng ®èi nhá. |
N©u ®á ®Õn ®á |
< 20 |
VII |
III. C¸C KÕT QU¶ RMR THU THËP §¦îC TRONG THùC TÕ THI C¤NG C¤NG TR×NH Vµ C¸C MèI QUAN HÖ T¦¥NG Hç GI÷A RMR VíI RQD, VíI C¦êNG §é §¸ Vµ VíI LO¹I CHèNG §ì Tõ Sè LIÖU THùC TÕ
1. KÕt qu¶ ®¸nh gi¸ RMR t¹i hÇm chÝnh vµ hÇm th«ng giã:
2. Mèi quan hÖ gi÷a gi¸ trÞ RMR víi c¸c lo¹i chèng ®ì, RMR víi RQD, vµ RMR víi cêng ®é nÐn 1 trôc cña ®¸.
Trªn c¬ së sè liÖu thu thËp tõ thùc tÕ, t¸c gi¶ tiÕn hµnh thiÕt lËp c¸c mèi quan hÖ gi÷a gi¸ trÞ RMR thu ®îc víi c¸c chØ tiªu trong hÖ thèng ph©n lo¹i RMR nh»m kiÓm chøng lý thuyÕt, ®ång thêi chØ râ mèi liªn quan mËt thiÕt gi÷a gi¸ trÞ RMR víi c¸c lo¹i chèng ®ì trong qu¸ tr×nh thi c«ng.
* Mèi quan hÖ gi÷a RMR víi lo¹i chèng ®ì:
* Mèi quan hÖ gi÷a RMR víi RQD:
* Mèi quan hÖ gi÷a RMR víi cêng ®é nÐn (1 trôc) cña ®¸:
Trong khu«n khæ bµi nµy, t¸c gi¶ chØ nªu ra hÖ thèng ph©n lo¹i khèi ®¸ ®îc ¸p dông t¹i dù ¸n hÇm ®êng bé qua ®Ìo H¶i V©n cïng c¸c sè liÖu thu thËp ®îc tõ thùc tÕ, ®ång thêi thiÕt lËp biÓu ®å c¸c mèi quan hÖ gi÷a gi¸ trÞ RMR víi c¸c lo¹i chèng ®ì, víi c¸c chØ tiªu trong hÖ thèng ph©n lo¹i RMR, cßn viÖc thÊy ®îc g× qua c¸c mèi quan hÖ ®ã vµ cã hay kh«ng mét chØ sè hiÖu chØnh hay mét biÓu thøc kinh nghiÖm ®îc rót ra tõ c¸c mèi quan hÖ ®ã th× t¸c gi¶ cha tù m×nh t×m ra ®îc do kiÕn thøc cßn nhiÒu h¹n chÕ. T¸c gi¶ rÊt mong nhËn ®îc sù quan t©m ®ãng gãp ý kiÕn cña c¸c bËc tiÒn bèi vµ b¹n ®ång nghiÖp víi lßng biÕt ¬n ch©n thµnh nhÊt.
Xin ch©n thµnh c¸m ¬n nh÷ng ý kiÕn ®ãng gãp quý b¸u cña PGS-TS NguyÔn §øc §¹i ®Ó bµi viÕt ®îc hoµn thiÖn!
V¡N LIÖU
1. Bieniawski Z. T., 1989.
Engineering Rock Mass Classifications.