Ngµy 4 th¸ng 3 n¨m 2001 Së §Þa chÊt Ên §é ®· tæ chøc kû niÖm 150 n¨m ngµy thµnh lËp; ®©y lµ tæ chøc nghiªn cøu khoa häc vÒ c¸c khoa häc Tr¸i ®Êt hµng ®Çu cña tiÓu lôc ®Þa Ên §é. §­îc thµnh lËp vµo ngµy 4 th¸ng 3 n¨m 1851, tõ mét v¨n phßng nhá bÐ, lóc míi thµnh lËp chØ cã mét nhµ ®Þa chÊt ng­êi Anh («ng Thomas Oldham), ®Õn nay Së §Þa chÊt Ên §é ®· ph¸t triÓn thµnh mét trong nh÷ng Së §Þa chÊt cã quy m« thuéc vµo lo¹i lín nhÊt trªn thÕ giíi víi kho¶ng 17.000 ng­êi. D­íi sù h­íng dÉn lóc ban ®Çu cña 12 nhµ ®Þa chÊt ng­êi Anh vµ 24 nhµ ®Þa chÊt Ên §é, Së §Þa chÊt Ên §é ®· ®¹t ®­îc nh÷ng thµnh tùu xuÊt s¾c trong viÖc thùc hiÖn c¸c nhiÖm vô ®iÒu tra, lËp b¶n ®å ®Þa chÊt vµ t×m kiÕm kho¸ng s¶n. Ph¹m vi ho¹t ®éng cña Së ®­îc chia thµnh 6 vïng bao trïm kh¾p l·nh thæ Ên §é, tõ d·y nói Himalaya hïng vÜ ®Õn vïng Nam Cùc b¨ng gi¸ vµ tõ nh÷ng sa m¹c kh« c»n ®Õn ®¹i d­¬ng réng lín.

Trong 150 n¨m qua, víi sù ph¸t triÓn kh«ng ngõng vµ ®­îc sù chó träng cña ChÝnh phñ, Së §Þa chÊt Ên §é ®· ph¸t hiÖn hÇu hÕt c¸c má kho¸ng s¶n chÝnh cña Ên §é vµ ®· tiÕn hµnh th¨m dß mét khèi l­îng lín kho¸ng s¶n. RÊt nhiÒu c«ng ty Nhµ n­íc vµ t­ nh©n ë Ên §é nh­ C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n Kho¸ng s¶n kÏm Hindustan (HZL), C«ng ty tr¸ch nhiÖm h÷u h¹n Kho¸ng s¶n ®ång Hindustan (HCL), C«ng ty Nh«m quèc gia (NALCO), C«ng ty Nh«m Bharat (BALCO), C«ng ty Than Ên §é, Tæng c«ng ty Ph¸t triÓn kho¸ng s¶n quèc gia (NMDC)… ®· ®­îc thµnh lËp vµ ho¹t ®éng dùa vµo c¸c tµi nguyªn kho¸ng s¶n do Së §Þa chÊt Ên §é ph¸t hiÖn. §ång thêi nhiÒu tæ chøc nh­ Ban DÇu má vµ khÝ thiªn nhiªn (ONGC), Liªn ®oµn X¹ hiÕm (AMD), Ban N­íc ngÇm quèc gia (CGWB), Tæng c«ng ty Th¨m dß kho¸ng s¶n (MEC) vµ Côc Má Ên §é (IBM) còng ®­îc thµnh lËp trªn c¬ së t¸ch ra tõ Së §Þa chÊt Ên §é. Së §Þa chÊt Ên §é còng ®· më réng ph¹m vi ho¹t ®éng vµo nhiÒu lÜnh vùc kh¸c nh­: qu¶n lý tµi nguyªn n­íc, ph¸t triÓn l­u vùc s«ng vµ c¸c ®Ò ¸n n¨ng l­îng, ph¸t triÓn ®« thÞ, kh¶o s¸t vïng biÓn kh¬i vµ b¨ng hµ, ®¸nh gi¸ c¸c tai biÕn vµ tiÒm n¨ng m«i tr­êng ®Þa chÊt. Së §Þa chÊt Ên §é sÏ tiÕp tôc më réng ho¹t ®éng cña m×nh trong lÜnh vùc th¨m dß kho¸ng s¶n, nghiªn cøu c¸c hÖ thèng Tr¸i ®Êt vµ m«i tr­êng vµ qu¶n lý c¬ së d÷ liÖu khoa häc Tr¸i ®Êt quèc gia tæng hîp phôc vô cho c¸c môc ®Ých c«ng céng nh­ lµ mét c«ng cô cña qu¶n lý.

Cho ®Õn nay 98,73 % diÖn tÝch l·nh thæ Ên §é ®· ®­îc lËp b¶n ®å ®Þa chÊt tû lÖ 1: 50.000 vµ 1/63.360; 216 b¶n ®å ®Þa chÊt tø gi¸c (quadrangle) tØ lÖ 1: 250.000 ®· ®­îc thµnh lËp; 0,21 triÖu km² ®· ®­îc ®iÒu tra ®Þa vËt lý ®a tr¹m (multisensor) vµ 1,5 triÖu km² ®· ®­îc ®iÒu tra tõ hµng kh«ng. Ngoµi ra, 96% diÖn tÝch cña vïng ®Æc quyÒn kinh tÕ trªn thÒm lôc ®Þa còng ®· ®­îc ®iÒu tra s¬ bé.

Së §Þa chÊt Ên §é cßn cã vai trß to lín trong viÖc ph¸t triÓn khoa häc ®Þa chÊt ë Ên §é. C«ng t¸c ®µo t¹o ®Þa chÊt ban ®Çu ®· ®­îc c¸c c¸n bé cña Së §Þa chÊt Ên §é tiÕn hµnh t¹i Tr­êng Hoµng gia ë Calcutta vµo n¨m 1892. HiÖn nay, Së ®ang tæ chøc ®µo t¹o t¹i Häc viÖn ë Hyderabad cho c¸c häc viªn ®Õn tõ Së §Þa chÊt vµ tõ c¸c c¬ quan kh¸c trong n­íc còng nh­ ngoµi n­íc vÒ viÖc sö dông c¸c sè liÖu ®Þa chÊt sè ho¸ th«ng qua ®Ò ¸n hîp t¸c quèc tÕ INDIGEO gi÷a Së §Þa chÊt Ên §é víi Häc viÖn ITC (Hµ Lan) vµ MSM. §©y còng lµ n¬i cung cÊp c¸c th«ng tin ®Þa chÊt vµ c¸c dÞch vô t­ vÊn chuyªn ngµnh chÝnh cho ChÝnh phñ, c¸c ngµnh c«ng nghiÖp vµ dÞch vô c«ng céng. C¸c tµi liÖu ®Þa chÊt quý gi¸ cña Së §Þa chÊt Ên §é ®· ®­îc sö dông ®Ó khoanh vïng c¸c vïng ®éng ®Êt, trong ®ã cã viÖc xuÊt b¶n mét tËp b¶n ®å ®Þa chÊn, kiÕn t¹o tØ lÖ 1/ 1.000.000 vµ x©y dùng c¸c quy t¾c x©y dùng c¸c c«ng tr×nh lín nh»m phßng tr¸nh thiÖt h¹i do ®éng ®Êt g©y nªn. HiÖn nay, Së §Þa chÊt Ên §é còng tham gia vµo nhiÒu c«ng tr×nh x©y dùng lín, nhÊt lµ c¸c c«ng tr×nh x©y dùng thuû ®iÖn ë c¸c qui m« kh¸c nhau. Ngoµi ra, Së cßn xuÊt b¶n B¶n ®å kü thuËt quèc gia tØ lÖ 1:2.000.000.

Së §Þa chÊt Ên §é lµ n¬i duy nhÊt trong n­íc ®· x©y dùng ®­îc mét c¬ së d÷ liÖu ®Þa chÊt ë d¹ng b¸o c¸o vµ b¶n ®å ®­îc thµnh lËp trong h¬n 150 n¨m qua. C¬ së d÷ liÖu nµy cã thÓ ®­îc sö dông nh­ sè liÖu ®Çu vµo cho nhiÒu kiÓu nghiªn cøu m«i tr­êng kh¸c nhau.

Së §Þa chÊt Ên §é ®­îc trang bÞ c¸c phßng thÝ nghiÖm hiÖn ®¹i víi c¸c thiÕt bÞ nh­ m¸y ®o phæ gamma, c¸c khèi phæ kÕ, XRF, NAA, AAS, ICP-AES, c¸c m¸y ®o tõ, c¸c hÖ thèng sö lý ¶nh sè… kh«ng kÓ c¸c m¸y ®o ph¶n quang, c¸c m¸y phæ kÕ ®Ó x¸c ®Þnh ®¸ quý. C¸c phßng thÝ nghiÖm nµy thùc hiÖn c¸c chøc n¨ng ®a d¹ng nh­ ph©n tÝch, nghiªn cøu vµ dÞch vô.

§Æc biÖt, Së §Þa chÊt Ên §é cßn tæ chøc h¬n 20 ®oµn th¸m hiÓm Nam cùc tõ n¨m 1981-1982 ®Õn nay. Trong c¸c chuyÕn th¸m hiÓm nµy c¸c nhµ ®Þa chÊt Ên §é ®· lËp b¶n ®å cho diÖn tÝch h¬n 14.800 km² ë c¸c tû lÖ 1:50.000 vµ 1:25.000. §Æc biÖt, hä cßn tiÕn hµnh quan tr¾c sù thay ®æi vµ sù di chuyÓn cña c¸c khèi b¨ng theo thêi gian vµ theo mïa.

Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y, Së §Þa chÊt Ên §é ®Æc biÖt quan t©m ®Õn c¸c ho¹t ®éng ®Þa chÊt phôc vô c¸c nhu cÇu cña céng ®ång nh­ nghiªn cøu c¸c tai biÕn ®Þa chÊt cã liªn quan ®Õn con ng­êi. VÝ dô, hiÖn t­îng « nhiÔm arsen cña n­íc ngÇm vµ c¸c tai biÕn tù nhiªn nh­ ®éng ®Êt, tr­ît ®Êt, nói löa, lò lôt, xãi lë bê biÓn…

Së §Þa chÊt Ên §é tÝch cùc tham gia trong nhiÒu ch­¬ng tr×nh vµ tæ chøc quèc tÕ nh­ IGCP (Ch­¬ng tr×nh §èi s¸nh ®Þa chÊt quèc tÕ), CGMW (Uû ban B¶n ®å ®Þa chÊt thÕ giíi), ESCAP (Uû ban Kinh tÕ – x· héi Ch©u ¸ - Th¸i B×nh D­¬ng) vµ còng cã nhiÒu ch­¬ng tr×nh hîp t¸c song ph­¬ng víi c¸c n­íc nh­ Butan, Ph¸p, Nam Phi, NhËt B¶n, Mü, australia…

§Ó ®¸nh dÊu thêi kh¾c lÞch sö kû niÖm ngµy thµnh lËp nµy, vµo ®óng thêi ®iÓm b¾t ®Çu mét thiªn niªn kû míi, Së §Þa chÊt Ên §é ®· tæ chøc vµ x©y dùng nhiÒu ch­¬ng tr×nh khoa häc vµ c¸c cuéc gÆp gì, héi th¶o khoa häc, kÐo dµi trong nhiÒu th¸ng. §¸ng chó ý nhÊt lµ mét sè cuéc héi th¶o vµ héi nghÞ khoa häc quèc gia vµ quèc tÕ ®· thu hót ®­îc sù tham gia ®«ng ®¶o cña c¸c nhµ ®Þa chÊt ®Õn tõ nhiÒu n­íc kh¸c nhau nh­: Mü, Anh, NhËt B¶n, Trung Quèc, Ph¸p, Hµ Lan, PhÇn Lan, australia, Hµn Quèc, Céng hoµ SÐc, Kenya… nh­: Héi th¶o quèc tÕ vÒ " Vai trß cña c¸c Së §Þa chÊt trong thÕ kû 21"; Héi th¶o quèc gia vÒ "Bèn thËp kû ®Þa chÊt biÓn ë Ên §é"; Héi th¶o quèc gia vÒ "§Þa kü thuËt vµ c¸c tai biÕn ®Þa chÊt ë Ên §é"; Héi th¶o quèc gia vÒ "§iÒu tra trªn ®Êt liÒn vµ trªn biÓn, th¨m dß kho¸ng s¶n vµ m«i tr­êng"; Héi th¶o quèc gia vÒ "Vai trß cña c¸c khoa häc Tr¸i ®Êt vµ ph¸t triÓn tæng hîp vµ c¸c vÊn ®Ò x· héi liªn quan"; Héi th¶o quèc gia vÒ "Th¨m dß kho¸ng s¶n vµ ®iÒu tra tµi nguyªn".

Cuéc héi th¶o khoa häc quèc gia cuèi cïng nh©n dÞp kû niÖm 150 n¨m ngµy thµnh lËp Së §Þa chÊt Ên §é lµ vÒ chñ ®Ò "Vai trß cña c«ng nghÖ th«ng tin trong ®Þa chÊt".

§Æc biÖt trong mét cuéc häp b¸o ®­îc tæ chøc nh©n dÞp kû niÖm nµy, Gi¸m ®èc Së §Þa chÊt Ên §é ®· cã bµi ph¸t biÓu vÒ "C¸c tai biÕn ®Þa chÊt vµ vÊn ®Ò qu¶n lý chóng". Néi dung cña bµi ph¸t biÓu nµy ®· ®­îc ®¨ng t¶i trªn 8 tê b¸o hµng ®Çu vµ trªn mét sè kªnh tr­yÒn h×nh cña Ên §é.

§Æng Huy R»m