Liªn kÕt vµ so s¸nh c¸c ®¸ phun trµo Kainozoi lôc ®Þa vµ thÒm lôc ®Þa ViÖt Nam
§Æng V¨n B¸t, §ç §×nh To¸t,
Ph¹m V¨n Trêng, Mai Thanh T©n, Lª ThÞ Thu
§¹i häc Má - §Þa chÊt, §«ng Ng¹c, Tõ Liªm, Hµ Néi
Tãm t¾t: KÕt qu¶ liªn kÕt vµ so s¸nh c¸c ®¸ phun trµo Kainozoi lôc ®Þa vµ thÒm lôc ®Þa ViÖt Nam cho phÐp c¸c t¸c gi¶ rót ra mét sè nhËn xÐt nh sau:
1. Thêi gian thµnh t¹o c¸c ®¸ phun trµo Kainozoi ë ViÖt Nam b¾t ®Çu tõ Oligocen cho ®Õn hiÖn nay.
2. C¸c ®¸ phun trµo nµy cã thµnh phÇn th¹ch häc t¬ng ®èi ®ång nhÊt, Ýt ph©n dÞ vµ chñ yÕu lµ bazan olivin kiÒm.
3. VÒ th¹ch ho¸ c¸c bazan Kainozoi lôc ®Þa vµ thÒm lôc ®Þa ViÖt Nam cã ®Æc tÝnh kh¸ gièng nhau vÒ thµnh phÇn c¸c oxyt chÝnh, hµm lîng SiO2 trung b×nh, MgO, Na2O kh¸ cao, Al2O3 thÊp, hµm lîng c¸c oxyt chÝnh biÕn thiªn trong giíÝ h¹n kh«ng lín.
Trªn c¬ së ®ã cã thÓ thÊy r»ng c¸c ®¸ bazan Kainozoi ë ViÖt Nam gièng c¸c ®¸ phun trµo ë vïng Baikal vµ §«ng Phi. §ã lµ c¸c bazan néi lôc, liªn quan ®Õn sù tho¸i ho¸ vá lôc ®Þa.
Ho¹t ®éng phun trµo Kainozoi x¶y ra trªn l·nh thæ ViÖt Nam kh¸ m¹nh mÏ, kh«ng nh÷ng ë trªn ®Êt liÒn mµ cßn c¶ ë díi ®¸y biÓn, trªn thÒm lôc ®Þa ViÖt Nam. MÆc dï ®· cã nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu vÒ vÊn ®Ò nµy, nhng ®Õn nay cã thÓ thÊy r»ng c¸c c«ng tr×nh ®ã hoÆc lµ chØ nghiªn cøu vÒ ho¹t ®éng phun trµo ë trªn ®Êt liÒn, phÇn lôc ®Þa [1, 2, 7, 8, 10-12] hoÆc lµ chØ nghiªn cøu ë díi ®¸y biÓn vµ trªn c¸c ®¶o [3-5, 9]. Cha cã mét c«ng tr×nh nµo nghiªn cøu mét c¸ch toµn diÖn vµ ®Çy ®ñ ®Ó liªn kÕt vµ so s¸nh c¸c phun trµo Kainozoi ë lôc ®Þa vµ thÒm lôc ®Þa ViÖt Nam. Trªn c¬ së c¸c tµi liÖu cña chÝnh b¶n th©n thu thËp vµ tÝch luü trong nhiÒu n¨m qua, víi nh÷ng tµi liÖu cña c¸c t¸c gi¶ kh¸c nhau c«ng bè trªn c¸c t¹p chÝ trong vµ ngoµi níc, c¸c t¸c gi¶ bµi b¸o nµy tiÕn hµnh liªn kÕt vµ so s¸nh c¸c phun trµo Kainozoi ë lôc ®Þa vµ thÒm lôc ®Þa ViÖt Nam.
I. Liªn kÕt ®Þa tÇng
Tríc khi ®i vµo liªn kÕt ®Þa tÇng c¸c thµnh t¹o phun trµo Kainozoi ë lôc ®Þa vµ thÒm lôc ®Þa ViÖt Nam, c¸c t¸c gi¶ xin ®Ò cËp ®Õn mét sè nÐt vÒ ®Æc ®iÓm ph©n bè cña c¸c thµnh t¹o nµy (H×nh 1). Tríc hÕt trªn ph¹m vi lôc ®Þa, ë miÒn B¾c vµ miÒn Trung ViÖt Nam, bazan trÎ ph©n bè ë Lòng P« Hå (Lµo Cai), §iÖn Biªn Phñ (Lai Ch©u), Thêng Xu©n (Thanh Ho¸), NghÜa §µn (NghÖ An) H¬ng Khª (Hµ TÜnh), VÜnh Linh, Khe Sanh (Qu¶ng TrÞ).
ë ®©y bazan chØ t¹o thµnh nh÷ng diÖn lé riªng biÖt víi nh÷ng diÖn tÝch kh«ng lín. ë miÒn Nam Trung Bé, bazan trÎ ph©n bè thµnh mét tròng rÊt réng, chiÕm diÖn tÝch hµng ngµn km2, t¹o thµnh c¸c cao nguyªn trªn c¸c vïng thuéc Gia Lai, Kon Tum, §¾c L¾c, L©m §ång vµ kÐo vÒ phÝa t©y sang tØnh Ratanakiri thuéc Campuchia. Ngoµi ra cßn c¸c ®iÓm lé bazan r¶i r¸c ë vïng ven biÓn miÒn Trung nh ë Phíc S¬n, S«ng CÇu, S«ng Luü. ë khu vùc thÒm lôc ®Þa ViÖt Nam, bazan ®îc ph¸t hiÖn trªn c¸c ®¶o nh Cån Cá, Lý S¬n, Phó Quý, Hßn Tro, Phan Vinh vµ mét sè n¬i díi ®¸y biÓn nh ë nói ngÇm §ång T©m, §×nh Trung [4, 5]. Bazan Kainozoi cßn ph¸t hiÖn ®îc trong c¸c giÕng khoan ë bån tròng Cöu Long.
Trong c¸c v¨n liÖu c«ng bè vÒ vÞ trÝ ®Þa tÇng cña c¸c thµnh t¹o bazan ë ViÖt Nam, c¸c nhµ ®Þa chÊt ®Òu quen thuéc víi hai nhãm tuæi chÝnh: bazan N2-Q11 vµ bazan Q12 - Q2 [8]. C¨n cø vµo kÕt qña ph©n tÝch tuæi tuyÖt ®èi th× thêi gian xuÊt hiÖn c¸c phun trµo bazan ë ViÖt Nam ®îc ghi nhËn sím nhÊt xÈy ra vµo cuèi Miocen sím víi gi¸ trÞ lµ 17,6 triÖu n¨m ë vïng §µ L¹t. Dùa vµo kÕt qu¶ ph©n tÝch tuæi tuyÖt ®èi, ®Æc ®iÓm ph©n bè vµ nh÷ng ®Æc ®iÓm kh¸c, trong c«ng tr×nh nghiªn cøu gÇn ®©y, Ph¹m TÝch Xu©n, NguyÔn Träng Yªm [12] ®· chia bazan Kainozoi muén ë ViÖt Nam thµnh ba nhãm tuæi: 1- Bazan Miocen- Pliocen sím; 2 - Bazan Pliocen muén; 3- Bazan Holocen.
Nh vËy víi kÕt qu¶ nghiªn cøu hiÖn nay, c¸c ®¸ phun trµo ®îc biÕt ®Õn ®Òu cã tuæi kh«ng sím h¬n Miocen. §iÒu ®ã cµng dÔ hiÓu v× c¸c mÉu phÇn lín ®îc lÊy ë trªn mÆt, hoÆc lÊy ë nh÷ng giÕng khoan kh«ng s©u l¾m. T¹i mét giÕng khoan t¬ng ®èi s©u ë vïng Tam Bè, Di Linh (L©m §ång) - giÕng khoan 564, trong ®é s©u tõ 40,6m ®Õn 106m, trong c¸c líp sÐt kÑp gi÷a c¸c tËp bazan, E.Ananova vµ §Æng V¨n B¸t ®· ph¸t hiÖn ®îc tËp hîp bµo tö phÊn hoa còng chØ x¸c ®Þnh tuæi lµ Miocen-Pliocen. Nh÷ng n¨m gÇn ®©y, nhê kÕt qu¶ cña c«ng t¸c t×m kiÕm - th¨m dß dÇu khÝ, nhiÒu giÕng khoan s©u ë bån tròng Cöu Long ®· ph¸t hiÖn ®îc nh÷ng tËp ®¸ phun trµo n»m ë nh÷ng ®é s©u kh¸ lín. VÝ dô nh t¹i giÕng khoan R-3 ®· ph¸t hiÖn ®îc hai tËp phun trµo n»m ë ®é s©u 3470-3480 m vµ 3499-3510 m. C¨n cø vµo phøc hÖ bµo tö phÊn hoa kh¸ phong phó thÊy trong c¸c líp xen kÑp gi÷a c¸c thµnh t¹o bazan, cã thÓ x¸c ®Þnh c¸c ®¸ phun trµo ë ®©y cã tuæi Oligocen, c¶ Oligocen sím vµ muén. Ngoµi ra, c¸c ®¸ phun trµo Oligocen muén thêng cã ®é dµy lín h¬n c¸c ®¸ cã tuæi Oligocen sím.
Víi nh÷ng tµi liÖu nh vËy, cã thÓ cho r»ng, c¸c thµnh t¹o phun trµo Kainozoi ë ViÖt Nam cã tuæi b¾t ®Çu kh«ng nh÷ng tõ Miocen, mµ cßn sím h¬n - tuæi Oligocen.
II. So s¸nh ®Æc ®iÓm th¹ch häc
Nghiªn cøu ®Æc ®iÓm c¸c ®¸ phun trµo tõ tËp hîp c¸c mÉu l¸t máng cña c¸c t¸c gi¶ kh¸c nhau, cã thÓ nhËn thÊy nh÷ng ®Æc ®iÓm nh sau:
Tríc hÕt, ë trªn lôc ®Þa c¸c ®¸ bazan ®îc nghiªn cøu díi kÝnh hiÓn vi cã thµnh phÇn th¹ch häc t¬ng ®èi ®ång nhÊt, mÆc dï chóng ®îc lÊy tõ nh÷ng ®é s©u kh¸c nhau vµ ë nh÷ng vïng kh¸c nhau nh ë Gia Lai, Bu«n Ma Thuét hay ë L©m §ång. Nh×n chung ®ã lµ bazan olivin cã kiÕn tróc porphyr víi nÒn intersectal, andesit hoÆc dolerit. NÒn ®îc cÊu t¹o chñ yÕu b»ng thuû tinh nói löa (15-20%), c¸c vi tinh plagioclas (50%), pyroxen (10-20%) vµ olivin (5-10%). Thuû tinh nói löa cña nÒn thêng chiÕm c¸c kho¶ng kh«ng gian gi÷a c¸c tinh thÓ plagioclas vµ augit. Plagioclas cña nÒn lµ nh÷ng tinh thÓ rÊt nhá (kÝch thíc 0,02-0,05 mm x 0,1-0,2 mm), Thêng gÆp song tinh thanh nÐt, ®«i khi tinh thÓ kÐo dµi vµ ®Þnh híng. Olivin còng lµ nh÷ng tinh thÓ trßn nhá (0,03-0,05 mm), pyroxen thêng gÆp ë nh÷ng d¹ng c¸c tinh thÓ l¨ng trô nhá (®Õn 0,05 mm). C¸c ban tinh cña bazan næi trªn nÒn thêng lµ olivin, plagioclas vµ pyroxen. Olivin thêng cã d¹ng l¨ng trô ®Òu ®Æn, ®«i khi cã d¹ng h¬i trßn, thØnh tho¶ng gÆp nh÷ng tinh thÓ kÐo dµi víi c¸c ®Ønh nhän. KÕt qu¶ x¸c ®Þnh gãc quang häc cho phÐp xÕp c¸c olivin vµo forsterit víi hµm lîng 25-35% fayalit. Quan s¸t thÊy hiÖn tîng thay thÕ olivin b»ng c¸c kho¸ng vËt iddingsit vµ dolexit. Ban tinh plagioclas kh«ng mµu, cã h×nh kÐo dµi hoÆc h×nh tÊm. Plagioclas cha bÞ biÕn ®æi, lìng chiÕt suÊt thÊp, thuéc lo¹i labrador víi 55-60% hµm lîng anorthit. Pyroxen thêng cã mµu phít n©u, phít hång, ®é næi cao. C¨n cø vµo c¸c h»ng sè quang häc pyroxen ®îc x¸c ®Þnh lµ augit víi hµm lîng aegyrin <10%. Augit hÇu nh kh«ng bÞ biÕn ®æi.
Theo m« t¶ cña NguyÔn Xu©n H·n vµ nnk [10] ë phÇn lôc ®Þa Nam Trung Bé, c¸c thµnh t¹o bazan ë ®©y gåm hai nhãm: olivin ¸ kiÒm vµ tholeit.
ë c¸c vïng Bµ RÞa, Xu©n Léc, §Þnh Qu¸n, bazan olivin chiÕm khèi lîng u thÕ. ë B¶o Léc, Di Linh, §µ L¹t, theo c¸c t¸c gi¶ nµy, líp phñ bazan ph©n dÞ t¬ng ®èi m¹nh, cµng lªn c¸c líp trªn cña mÆt c¾t lîng bazan olivin ¸ kiÒm t¨ng dÇn vµ chiÕm u thÕ. ë Bu«n Ma Thuét vµ Plei Ku, bøc tranh còng t¬ng tù, cµng lªn mÆt c¾t, lîng olivin t¨ng dÇn. Theo tµi liÖu cña NguyÔn Hoµng vµ nnk [7] bazan ViÖt Nam ph©n bè tËp trung trong c¸c trung t©m phun trµo riªng rÏ. C¸c trung t©m cã s¶n phÈm chñ yÕu lµ tholeit ho¹t ®éng theo kiÓu khe nøt mét lîng nhá bazan kiÒm xuÊt hiÖn theo kiÓu phun trung t©m. Theo thêi gian vµ kh«ng gian lo¹i bazan kiÒm cã xu thÕ t¨ng cao. NguyÔn Kinh Quèc vµ Lª Ngäc Thíc [8] cïng m« t¶ c¸c bazan olivin kiÒm h¹t mÞn trong c¸c giÕng khoan ë §øc Träng, §¬n D¬ng vµ §µ L¹t. C¸c t¸c gi¶ nµy ph©n chia c¸c thµnh t¹o bazan thµnh hai nhãm chÝnh: 1- Nhãm Neogen - Pleistocen sím gåm chñ yÕu bazan tholeit vµ andesitobazan liªn quan ®Õn ho¹t ®éng phun trµo theo khe nøt. 2- Nhãm Pleistocen gi÷a - hiÖn ®¹i bao gåm bazan, dolerit olivin kiÒm liªn quan ®Õn ho¹t ®éng cña nhiÒu nói löa nhá. NguyÔn Xu©n H·n vµ nnk [11] cho r»ng phÇn lín bazan thuéc tæ hîp bazan kiÒm. VÒ c¸c ho¹t ®éng phun trµo ë thÒm lôc ®Þa ViÖt Nam, theo c¸c tµi liÖu c«ng bè cña NguyÔn Xu©n H·n vµ nnk [9] bazan trªn ®¶o §¸ Cao cÊu t¹o chñ yÕu tõ bazan olivin tíng häng, trªn ®¶o Phó Quý cÊu t¹o tõ bazan olivin ¸ kiÒm, trªn ®¶o Lý S¬n cÊu t¹o chñ yÕu tõ tuf nói löa, Ýt bazan olivin ë phÇn sên vµ ch©n nói löa. Bazan ë ®¶o Hßn Tro theo m« t¶ cña E. Patte th× còng lµ lo¹i bazan olivin víi c¸c ban tinh lµ olivin vµ c¸c ®¸m vi tinh augit, magnetit. T¹i nói ngÇm §ång T©m vµ §×nh Trung, c¸c mÉu ®¸ bazan ®îc kh¶o s¸t trong chuyÕn ®iÒu tra b»ng tµu "L'Atalante" th¸ng 5 n¨m 1993, theo §ç Minh TiÖp [4, 5] th× ®©y lµ bazan olivin plagioclas kiÒm. T¹i bån tròng Cöu Long, c¸c kÕt qu¶ ph©n tÝch th¹ch häc c¸c ®¸ bazan cã tuæi Oligocen ë nh÷ng giÕng khoan [3] cho thÊy c¸c ®¸ phun trµo cã thµnh phÇn tõ bazan porphyrit ®Õn bazan plagioclas - bazan olivin ¸ kiÒm, andezitobazan vµ trachytobazan. Trong c¸c giÕng khoan bazan olivin ¸ kiÒm kh¸ phæ biÕn.Tõ nh÷ng ®iÒu tr×nh bµy ë trªn chóng ta thÊy r»ng vÒ ®Æc ®iÓm th¹ch häc, c¸c ®¸ bazan Kainozoi ë lôc ®Þa còng nh thÒm lôc ®Þa ViÖt Nam ph©n dÞ yÕu, t¬ng ®èi ®ång nhÊt; chóng chñ yÕu lµ bazan olivin kiÒm hoÆc ¸ kiÒm.
III. So s¸nh vÒ ®Æc ®iÓm th¹ch ho¸
§Ó so s¸nh vÒ ®Æc ®iÓm th¹ch ho¸ c¸c ®¸ bazan lôc ®Þa vµ thÒm lôc ®Þa ViÖt Nam, c¸c t¸c gi¶ ®· thu thËp c¸c sè liÖu ph©n tÝch tõ nhiÒu nguån kh¸c nhau, xö lý c¸c sè liÖu ®ã b»ng phÇn mÒm PTQ, Igpewin vµ cã mét sè nhËn xÐt nh sau.
Tríc hÕt trong b¶ng 1 thÓ hiÖn kÕt qu¶ tÝnh to¸n thµnh phÇn trung b×nh cña c¸c oxyt vµ so s¸nh c¸c kÕt qu¶ ®ã víi thµnh phÇn ®¸ chuÈn cña Deli (1993). Tõ nh÷ng sè liÖu bazan trªn lôc ®Þa cña t¸c gi¶ víi sè liÖu cña NguyÔn Hoµng [7] vµ c¸c sè liÖu bazan biÓn {3-5], chóng ta thÊy mÆc dï c¸c kÕt qu¶ ph©n tÝch gi÷a c¸c nhãm ®¸ bazan cã mét sè kh¸c biÖt nhá, nhng vÒ c¬ b¶n c¸c kÕt qu¶ ph©n tÝch kh«ng cã kh¸c biÖt lín. C¸c kÕt qu¶ ph©n tÝch th¹ch ho¸ ®îc biÓu diÔn trªn c¸c biÓu ®å ph©n lo¹i vµ gäi tªn c¸c ®¸ bazan cã ®Æc ®iÓm sau:
Trªn biÓu ®å Na2O + K2O - SiO2 (H×nh 2) biÓu thÞ t¬ng quan tæng kiÒm vµ silic cho thÊy c¸c ®¸ phun trµo ®Òu n»m ë lo¹t bazan kiÒm, ¸ kiÒm vµ tephrit. BiÓu ®å nµy còng cho chóng ta thÊy kh«ng cã sù kh¸c biÖt nhiÒu gi÷a c¸c ®¸ bazan ë nh÷ng vïng kh¸c nhau, ë lôc ®Þa còng nh ë trªn thÒm lôc ®Þa vµ nh×n chung chóng thuéc vÒ lo¹t bazan olivin kiÒm kh«ng ph©n dÞ.
B¶ng 1. Thµnh phÇn trung b×nh vµ c¸c kho¸ng vËt chuÈn (%) tÝnh theo ph¬ng ph¸p IPW cña c¸c ®¸ bazan lôc ®Þa vµ thÒm lôc ®Þa ViÖt Nam
|
VÞ trÝ |
Bazan lôc ®Þa |
|
|
|
Oxyt |
Theo [2] |
Theo [7] |
Bazan biÓn [3-5] |
|
KV chuÈn |
|||
|
SiO2 |
46,563 |
49,661 |
49,217 |
|
TiO2 |
2,440 |
2,158 |
1,453 |
|
Al2O3 |
13,933 |
14,533 |
15,941 |
|
Fe2O3 |
5,707 |
0,179 |
4,504 |
|
FeO |
5,473 |
10,828 |
5,536 |
|
MnO |
0 |
0,279 |
0,447 |
|
MgO |
8,097 |
8,088 |
6,571 |
|
CaO |
8,627 |
8,930 |
4,610 |
|
Na2O |
3,110 |
2,967 |
2,541 |
|
K2O |
1,367 |
1,549 |
1,530 |
|
P2O5 |
0 |
0,516 |
0 |
|
KÕt qu¶ tÝnh to¸n th¹ch ho¸ theo ph¬ng ph¸p cipw |
|||
|
Q |
0,787 |
0,687 |
7,76 |
|
Ap |
0 |
1,257 |
0 |
|
Il |
4,863 |
4,102 |
2,82 |
|
Mt |
6,003 |
0,261 |
6,03 |
|
Or |
8,457 |
8,924 |
9,05 |
|
Ab |
24,967 |
21,161 |
21,04 |
|
An |
21,080 |
21,337 |
19,4 |
|
Ne |
1,410 |
2,470 |
0 |
|
Co |
0 |
0,143 |
3,00 |
|
Hm |
0 |
0 |
0,15 |
|
DiWo |
25,36 |
8,133 |
1,45 |
|
DiEn |
3,643 |
1,05 |
|
|
DiFs |
4,980 |
0,26 |
|
|
HyEn |
4,737 |
3,441 |
12,29 |
|
HyFs |
5,043 |
6,87 |
|
|
OIFo |
6,037 |
6,197 |
0,75 |
|
OIFa |
9,861 |
0,4 |
|
|
DI |
0 |
38,759 |
38,3 |
C¸c ®¸ bazan Kainozoi lôc ®Þa vµ thÒm lôc ®Þa ViÖt Nam, trªn biÓu ®å h×nh 3 (theo Pearce, 1977) ®Òu ®îc h×nh thµnh trong bèi c¶nh rift ®¹i d¬ng vµ ®¶o ®¹i d¬ng.
Trªn biÓu ®å ph©n lo¹i gäi tªn c¸c ®¸ phun trµo cña Cox-Bell-Pank (1979), (H×nh 4), c¸c mÉu ®Òu tËp trung trong trêng bazan, thÓ hiÖn tÝnh ph©n dÞ yÕu.
BiÓu ®å AFM (H×nh 5) còng thÓ hiÖn sù kh«ng ph©n dÞ ®ã. Trªn biÓu ®å phÇn lín c¸c mÉu ®Òu tËp trung vµo khu vùc ranh giíi gi÷a hai trêng tholeit vµ kiÒm v«i. H¬n n÷a c¸c kÕt qu¶ ph©n tÝch ®Òu n»m gän trong trêng bazan cña c¸nh t©y nam ®íi rift Baikal, ®íi bazan §«ng Phi - ®íi cña lo¹t bazan olivin kiÒm kh«ng ph©n dÞ.
C¸c kÕt qu¶ nghiªn cøu trªn cho thÊy bazan Kainozoi lôc ®Þa vµ thÒm lôc ®Þa ViÖt Nam cã ®Æc tÝnh kh¸ gièng nhau vÒ thµnh phÇn ho¸ häc, vÒ ®iÒu kiÖn thµnh t¹o, thuéc lo¹i bazan cã møc ®é ph©n dÞ yÕu.
Tõ nh÷ng kÕt qu¶ nghiªn cøu trªn cã thÓ rót ra nh÷ng kÕt luËn sau ®©y:
1. Thêi gian thµnh t¹o c¸c ®¸ phun trµo Kainozoi ë ViÖt Nam b¾t ®Çu tõ Oligocen cho ®Õn hiÖn nay.
2. C¸c ®¸ bazan cã thµnh phÇn th¹ch häc t¬ng ®èi ®ång nhÊt, Ýt ph©n dÞ vµ chñ yÕu lµ bazan olivin kiÒm.
3. VÒ th¹ch ho¸, c¸c bazan Kainozoi lôc ®Þa vµ thÒm lôc ®Þa ViÖt Nam cã ®Æc tÝnh kh¸ gièng nhau vÒ thµnh phÇn c¸c oxyt chÝnh, hµm lîng SiO2 trung b×nh, MgO, Na2O kh¸ cao, Al2O3 thÊp, hµm lîng c¸c oxyt chÝnh biÕn thiªn trong giíÝ h¹n kh«ng lín.
Trªn c¬ së ®ã cã thÓ thÊy r»ng c¸c bazan Kainozoi ë ViÖt Nam gièng víi lo¹i ë c¸c vïng Baikal vµ §«ng Phi. §ã lµ c¸c bazan néi lôc, liªn quan ®Õn sù tho¸i ho¸ vá lôc ®Þa.
C«ng tr×nh ®îc hoµn thµnh víi sù hç trî cña ®Ò tµi nghiªn cøu mang m· sè 72201 thuéc Ch¬ng tr×nh Nghiªn cøu c¬ b¶n cÊp Nhµ níc.
V¨n liÖu
1. Ananova E. N., §Æng V¨n B¸t, 1980.
Pervye dannye o palinolorakh osadotchno-vulkanogennoi formatsii Sentralnogo Vietnama. Botanitch. Zhur. 65/7 : 971 – 975. Nauka, Moskva.2. §Æng V¨n B¸t, 1992. KÕt qu¶ nghiªn cøu mét sè ®¸ bazan trÎ ë ViÖt Nam. Th«ng b¸o khoa häc c¸c Trêng §¹i häc, Chuyªn ®Ò: §Þa chÊt - Tr¾c ®Þa - Má, 3 : 32-39. Bé Gi¸o dôc vµ §µo t¹o, Hµ Néi.
3. §Æng V¨n B¸t, §ç §×nh To¸t, Mai Thanh T©n, 1994. §Æc ®iÓm th¹ch häc, th¹ch ho¸ c¸c ®¸ phun trµo Oligocen. TC C¸c khoa häc Tr¸i ®Êt, 2/16 : 59- 66. Hµ Néi.
4. §ç Minh TiÖp, 1995. Vµi nÐt vÒ phun trµo bazan Kainozoi ®¸y biÓn ViÖt Nam. C¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu §Þa chÊt vµ §Þa vËt lý biÓn, I : 100-106. Nxb Khoa häc Kü thuËt, Hµ Néi.
5. §ç Minh TiÖp, 1996. Sù ph©n dÞ theo thêi gian vµ kh«ng gian cña bazan Kainozoi ®¸y biÓn ViÖt Nam. C¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu §Þa chÊt vµ §Þa vËt lý biÓn, II : 179- 193. Nxb Khoa häc Kü thuËt, Hµ Néi.
6. Grachev A. F., 1987. Riftovye zony Zemli, Nedra, Leningrad, 285s.
7. NguyÔn Hoµng, Martin F. J. Flower , Ph¹m TÝch Xu©n, 1996. Th¹ch luËn bazan Kainozoi muén ViÖt Nam. §Þa chÊt Tµi nguyªn, I : 142- 166. Nxb Khoa häc Kü thuËt. Hµ Néi.
8. NguyÔn Kinh Quèc, Lª Ngäc Thíc, 1983. Ho¹t ®éng phun trµo bazan Kainozoi ë ViÖt Nam. §Þa chÊt vµ kho¸ng s¶n ViÖt Nam, 1 : 137-158. Liªn ®oµn B§§C, Hµ Néi.
9. NguyÔn Xu©n H·n, NguyÔn Träng Yªm, NguyÔn Hoµng vµ nnk, 1991. Ho¹t ®éng nói löa trÎ khu vùc biÓn ViÖt Nam. §Þa chÊt Tµi nguyªn. Nxb Khoa häc Kü thuËt, Hµ Néi, tr.115-119.
10. NguyÔn Xu©n H·n, NguyÔn Träng Yªm, NguyÔn Hoµng, Cung Thîng ChÝ, Phan TÝch Xu©n, 1991. Ho¹t ®éng nói löa Kainozoi muén phÇn lôc ®Þa Nam Trung Bé. TC §Þa chÊt, 202-203 : 33-41. Hµ Néi.
11. NguyÔn Xu©n H·n, Koloskov A. V., Ph¹m V¨n Thôc, 1996. §Æc ®iÓm nói löa muén r×a lôc ®Þa BiÓn §«ng ViÖt Nam. C¸c c«ng tr×nh nghiªn cøu §Þa chÊt - §Þa vËt lý biÓn, II : 88- 95. Nxb Khoa häc Kü thuËt, Hµ Néi.
12. Ph¹m TÝch Xu©n, NguyÔn Träng Yªm, 1999. Ho¹t ®éng nói löa Kainozoi muén ë ViÖt Nam. TC C¸c khoa häc vÒ Tr¸i ®Êt, 2 /21 : 128- 135. Hµ Néi.