kÕ ho¹ch chiÕn l­îc cña Uû ban ®iÒu phèi c¸c ch­¬ng tr×nh khoa häc ®Þa chÊt ë §«ng vµ §«ng Nam ch©u ¸ (CCOP)

Tªn viÕt t¾t CCOP ngay tõ ngµy ®Çu thµnh lËp thÓ hiÖn môc tiªu vµ ch­¬ng tr×nh ho¹t ®éng cña Uû ban (Coordinating Committee for Coordination of Joint Prospecting for Mineral Resources in Asia Offshore Areas – Uû ban §iÒu phèi Ch­¬ng tr×nh ®iÒu tra kho¸ng s¶n ngoµi kh¬i ch©u ¸). §©y lµ mét tæ chøc liªn chÝnh phñ ®­îc thµnh lËp vµo n¨m 1966 d­íi sù b¶o trî cña Liªn HiÖp Quèc (thuéc Uû ban Kinh tÕ – X· héi ch©u ¸ vµ Th¸i B×nh D­¬ng – UN/ESCAP). Vµo nh÷ng n¨m ®Çu c¸c n­íc thµnh viªn tham gia gåm cã Trung Quèc, NhËt B¶n, Hµn Quèc vµ Philippin.

C¸c n­íc thµnh viªn cña CCOP ngµy cµng t¨ng lªn vµ cã thªm Campuchia, Indonesia, Malaysia, Papua New Guinea, Singapore, Th¸i Lan vµ ViÖt Nam. Môc tiªu ph¸t triÓn cña CCOP dÇn dÇn ®­îc më réng sang ch­¬ng tr×nh ®íi duyªn h¶i, ®iÒu tra kho¸ng s¶n ven bê, trao ®æi vµ ph©n phèi th«ng tin khoa häc ®Þa chÊt, gi¶m thiÓu tai biÕn thiªn nhiªn.

T¹i kú häp lÇn thø 38 cña Ban chØ ®¹o t¹i Phnom Penh (10/2001) CCOP xem xÐt l¹i môc tiªu vµ ch­¬ng tr×nh ho¹t ®éng vµ ®· h­íng vµo t¨ng c­êng n¨ng lùc cña thÓ chÕ, chuyÓn giao c«ng nghÖ hiÖn ®¹i, trao ®æi th«ng tin, giao l­u nghÒ nghiÖp ®Ó ph¸t triÓn bÒn v÷ng nguån tµi nguyªn kho¸ng s¶n, qu¶n lý th«ng tin ®Þa chÊt, gi¶m thiÓu tai biÕn thiªn nhiªn vµ b¶o vÖ m«i tr­êng sèng cho céng ®ång.

T¹i Héi nghÞ nµy CCOP ®· thèng nhÊt ®­îc môc tiªu, chiÕn l­îc ho¹t ®éng cña m×nh vµo nh÷ng n¨m tíi. Uû ban vÉn mang tªn viÕt t¾t lµ CCOP nh­ng tªn ®Çy ®ñ tõ sau th¸ng 10/2001 ®æi lµ Uû ban §iÒu phèi c¸c ch­¬ng tr×nh khoa häc ®Þa chÊt ë §«ng vµ §«ng Nam ch©u ¸ víi kÕ ho¹ch chiÕn l­îc lµ "Khoa häc ®Þa chÊt cho mét t­¬ng lai bÒn v÷ng" gåm 3 lÜnh vùc lín nh­ sau:

1) Tµi nguyªn ®Þa chÊt

2) §Þa chÊt m«i tr­êng

3) Th«ng tin ®Þa chÊt

ChiÕn l­îc vµ kÕ ho¹ch ph¸t triÓn cña c¸c lÜnh vùc trªn nh­ sau:

I. Tµi nguyªn ®Þa chÊt

1. Ch­¬ng tr×nh kho¸ng s¶n: cã môc tiªu gióp c¸c n­íc thµnh viªn n©ng cao kh¶ n¨ng kü thuËt ®Þa chÊt ®Ó ph¸t triÓn tiÒm n¨ng kho¸ng s¶n c¸c lo¹i ®Ó gi¶i quyÕt c¸c vÊn ®Ò kinh tÕ – x· héi, b¶o vÖ m«i tr­êng vµ b¶o tån thiªn nhiªn, ®¸p øng nhu cÇu kh«ng ngõng t¨ng lªn víi sù t¨ng d©n sè trong khu vùc.

2. Ch­¬ng tr×nh n¨ng l­îng: gåm dÇu má, khÝ ®èt, than, khÝ than, khÝ sinh häc vµ n¨ng l­îng ®Þa nhiÖt.

3. Ch­¬ng tr×nh n­íc d­íi ®Êt: rÊt quan träng ®èi víi céng ®ång so víi n­íc mÆt, nh­ng dÔ bÞ « nhiÔm. Khoa häc ®Þa chÊt cã nhiÖm vô ®Þnh vÞ, qu¶n lý vµ b¶o vÖ nguån tµi nguyªn nµy phôc vô sù ph¸t triÓn kinh tÕ – x· héi.

4. ChiÕn l­îc ph¸t triÓn chung:

- T¨ng c­êng hîp t¸c trong lÜnh vùc ph¸t triÓn d÷ liÖu khu vùc, trao ®æi th«ng tin, chuyÓn giao c«ng nghÖ, ®µo t¹o c¸n bé, n©ng cao kiÕn thøc;

- Phæ biÕn th«ng tin vµ c¬ së d÷ liÖu vÒ tiÒm n¨ng kho¸ng s¶n n¨ng l­îng;

- ThiÕt lËp tiªu chuÈn chung vÒ ®¸nh gi¸ tiÒm n¨ng, m« h×nh øng dông;

- N©ng cao n¨ng lùc vÒ ®¸nh gi¸ ¶nh h­ëng m«i tr­êng do ph¸t triÓn nguån n¨ng l­îng trªn, h­íng dÉn c¸c biÖn ph¸p b¶o vÖ m«i tr­êng, c¶i thiÖn m«i tr­êng luËt ph¸p, thñ tôc hµnh chÝnh.

II. §Þa chÊt m«i tr­êng

CCOP cã kÕ ho¹ch ph¸t triÓn Ch­¬ng tr×nh ®Þa chÊt m«i tr­êng víi môc ®Ých gióp c¸c n­íc thµnh viªn n©ng cao n¨ng lùc qu¶n lý m«i tr­êng trong ho¹t ®éng khoa häc ®Þa chÊt vµ kho¸ng s¶n, gi¶m thiÓu tai biÕn ®Þa chÊt, qu¶n lý ®íi duyªn h¶i víi tæng chiÒu dµi bê biÓn cña 11 n­íc thµnh viªn lµ 16.000 km. Ch­¬ng tr×nh lín nµy chia lµm 3 ch­¬ng tr×nh nhá d­íi ®©y:

1. Ch­¬ng tr×nh ®íi duyªn h¶i

C¸c ho¹t ®éng cña con ng­êi däc theo ®íi duyªn h¶i cña c¸c n­íc thµnh viªn ngµy cµng å ¹t cïng víi sù t¨ng tr­ëng vÒ d©n sè. V× vËy CCOP ho¹ch ®Þnh ph¸t triÓn nguån tµi nguyªn vµ qu¶n lý bÒn v÷ng ®íi duyªn h¶i b»ng c¸c ch­¬ng tr×nh ®µo t¹o, trao ®æi th«ng tin, kinh nghiÖm, hîp t¸c khu vùc.

2. Ch­¬ng tr×nh tai biÕn ®Þa chÊt

Trong khu vùc lu«n x¶y ra tai biÕn ®Þa chÊt nh­ tr­ît lë ®Êt, nói löa, ®éng ®Êt, triÒu d©ng, sãng thÇn. §èi víi c¸c hiÖn t­îng thiªn nhiªn nh­ vËy CCOP sÏ lËp ®Ò tµi ®µo t¹o, trao ®æi kinh nghiÖm, ®Ò ra biÖn ph¸p phßng ngõa vµ gi¶m thiÓu.

3. Ch­¬ng tr×nh ®Þa chÊt m«i tr­êng.

§Þa chÊt m«i tr­êng còng lµ mét môc tiªu mµ CCOP quan t©m nh»m x¸c ®Þnh, gi¶m thiÓu tai biÕn do thiªn nhiªn. C¸c qu¸ tr×nh ho¹t ®éng ®Þa chÊt, ®Þa ho¸, ®Þa vËt lý, c¬ lý ®¸ ®Òu ®­îc hîp t¸c nghiªn cøu, chó träng ®Õn sù ¶nh h­ëng xÊu tíi m«i sinh, hÖ sinh th¸i. X¸c ®Þnh vµ ng¨n ngõa c¸c yÕu tè g©y « nhiÔm do ho¹t ®éng ®Þa chÊt vµ kho¸ng s¶n, khai th¸c, chÕ biÕn, tuyÓn luyÖn, kho chøa, b·i th¶i v. v.

4. ChiÕn l­îc ph¸t triÓn chung:

- LËp b¶n ®å vÒ sù tiÕn ho¸ ®íi duyªn h¶i cña c¸c n­íc thµnh viªn. Quy ho¹ch sö dông bÒn v÷ng ®íi duyªn h¶i.

- LËp b¶n ®å vµ lËp m¹ng l­íi dù b¸o tai biÕn ®Þa chÊt song song víi viÖc nghiªn cøu lÞch sö tai biÕn trong khu vùc.

- §Ò xuÊt ®Ò ¸n liªn quan ®Õn « nhiÔm n­íc d­íi ®Êt, suy tho¸i nguån n­íc

- T¨ng c­êng trao ®æi th«ng tin, xö lý d÷ liÖu, trao ®æi kinh nghiÖm, ®¸nh gi¸ rñi ro, ®¸nh gi¸ « nhiÔm, phôc håi tµi nguyªn. T¨ng c­êng hîp t¸c ®µo t¹o, chuyÓn giao c«ng nghÖ vµ x©y dùng khung qu¶n lý c¸c mÆt

III. Th«ng tin ®Þa chÊt

Gióp c¸c n­íc thµnh viªn n©ng cao n¨ng lùc c«ng nghÖ th«ng tin trong ®Þa chÊt, ®­a ra ®­îc nh÷ng ph­¬ng ph¸p ®óng ®Ó qu¶n lý d÷ liÖu, hiÖn ®¹i ho¸ qu¶n lý d÷ liÖu b»ng c«ng nghÖ th«ng tin. Phæ biÕn tµi liÖu ®Õn ng­êi cÇn dïng nhanh vµ hiÖu qu¶.

ChiÕn l­îc ph¸t triÓn:

- §­a ra ®­îc ph­¬ng ph¸p luËn thèng nhÊt ®Ó qu¶n lý d÷ liÖu th«ng tin ®Þa chÊt quèc gia còng nh­ khu vùc;

- C¶i tiÕn ph­¬ng ph¸p, c«ng nghÖ øng dông th«ng tin;

- T¨ng c­êng ®µo t¹o, n©ng cao n¨ng lùc c¸n bé lµm th«ng tin ®Þa chÊt vµ kho¸ng s¶n

TiÓu Ban CCOP ViÖt Nam

TiÓu ban CCOP ViÖt Nam ®­îc thµnh lËp theo quyÕt ®Þnh cña ChÝnh phñ sè 24CT ngµy 28/01/1989. Tham gia TiÓu ban nµy cã c¸c c¬ quan sau ®©y:

1. Tæng c«ng ty DÇu khÝ ViÖt Nam, mét Phã Tæng gi¸m ®èc lµm Tr­ëng tiÓu ban;

2. Côc §Þa chÊt vµ Kho¸ng s¶n ViÖt Nam, Côc tr­ëng lµm Phã Tr­ëng tiÓu ban;

3. Ban Biªn giíi ChÝnh phñ;

4. Bé Ngo¹i giao;

5. Bé Khoa häc, C«ng nghÖ vµ M«i tr­êng

6. Trung t©m Khoa häc tù nhiªn vµ C«ng nghÖ quèc gia;

7. Tæ C«ng nghiÖp V¨n phßng ChÝnh phñ.

Tõ khi thµnh lËp, Tæng c«ng ty DÇu khÝ ViÖt Nam (TCTDK) lµ c¬ quan ®Çu mèi phèi hîp mäi ho¹t ®éng khoa häc ®Þa chÊt cña n­íc ta víi CCOP vµ thùc hiÖn c¸c nhiÖm vô cña TiÓu ban do ChÝnh phñ giao. V¨n phßng CCOP ®Æt t¹i TCTDK, ®iÒu hµnh v¨n phßng cã Tæng th­ ký vµ c¸c th­ ký (lµm kiªm nhiÖm) ®Òu lµ c¸n bé cña TCTDK vµ Côc §Þa chÊt vµ Kho¸ng s¶n ViÖt Nam.

Møc ®ãng niªn liÔm hµng n¨m cho CCOP lµ 15.000 ®« la Mü, do TCTDK thu xÕp. Sù tham gia cña ViÖt Nam ®· gãp phÇn:

- B¶o vÖ chñ quyÒn cña ViÖt Nam trªn biÓn vµ thÒm lôc ®Þa;

- Thu thËp th«ng tin vÒ ®Þa chÊt, kho¸ng s¶n trong khu vùc;

- Tham gia vµo c¸c ch­¬ng tr×nh ®µo t¹o, héi nghÞ, héi th¶o, chuyÓn giao c«ng nghÖ hiÖn ®¹i, b¶o vÖ m«i tr­êng.

Trong thêi gian qua TiÓu ban CCOP ®· tham gia tÝch cùc vµo c¸c lÜnh vùc (ph©n ban) n¨ng l­îng, ®Þa chÊt kho¸ng s¶n, tai biÕn ®Þa chÊt vµ ®íi duyªn h¶i, víi c¸c néi dung cô thÓ sau:

+ Ch­¬ng tr×nh n¨ng l­îng do TCTDK lµm ®Çu mèi víi sù tham gia cña Trung t©m Khoa häc tù nhiªn vµ C«ng nghÖ quèc gia, §¹i häc Quèc gia, §¹i häc Má - §Þa chÊt. Th«ng qua ch­¬ng tr×nh nµy TCTDK ®· cã rÊt nhiÒu ®Ò ¸n nh­: Qu¶n lý tµi nguyªn dÇu khÝ, §¸nh gi¸ tµi nguyªn dÇu khÝ vµ lËp atlas, ChuyÓn giao c«ng nghÖ phÇn mÒm FASPUM, GeOX, c¸c ®Ò ¸n hîp t¸c song ph­¬ng víi §an M¹ch, Na Uy, §¸nh gi¸ tiÒm n¨ng ®Þa nhiÖt §«ng Nam ¸.

+ Ch­¬ng tr×nh kho¸ng s¶n do Côc §Þa chÊt vµ Kho¸ng s¶n ViÖt Nam lµm ®Çu mèi. Ch­¬ng tr×nh sè ho¸ b¶n ®å ®Þa chÊt pha 1, 2, 3 ®· hoµn thµnh vµ nay ®ang tham gia vµo pha 4 – sè hãa d÷ liÖu ®Þa chÊt thuû v¨n vµ ®Þa nhiÖt. TiÓu ban ®¸nh gi¸ rÊt cao sù tham gia tÝch cùc cña Côc §CKSVN vµo ch­¬ng tr×nh nµy

+ Ch­¬ng tr×nh ®íi duyªn h¶i còng do Côc §Þa chÊt vµ Kho¸ng s¶n ViÖt Nam lµm ®Çu mèi, cã sù tham gia liªn tôc vµ rÊt tÝch cùc cña Trung t©m §Þa chÊt Kho¸ng s¶n biÓn (Côc §CKSVN). Ch­¬ng tr×nh ®· bæ xung hµng lo¹t tµi liÖu ®Þa chÊt lµm c¬ së tæng hîp vµ ho¹ch ®Þnh kÕ ho¹ch vïng duyªn h¶i;

+ Ch­¬ng tr×nh tai biÕn ®Þa chÊt do Côc §Þa chÊt vµ Kho¸ng s¶n ViÖt Nam, Trung t©m Khoa häc tù nhiªn vµ c«ng nghÖ quèc gia, §¹i häc Quèc gia, §¹i häc Má-§Þa chÊt ®ang tham gia ho¹t ®éng.

Trong thêi gian tíi Côc §Þa chÊt vµ Kho¸ng s¶n ViÖt Nam ®· ®Ò nghÞ víi CCOP gióp ®ì c¶ vÒ kü thuËt vµ tµi chÝnh cho nh÷ng lÜnh vùc sau:

· T¹o ®iÒu kiÖn vÒ kü thuËt còng nh­ tµi chÝnh ®Ó ®Ò ra dù ¸n ®iÒu tra, nghiªn cøu ®Þa chÊt vµ kho¸ng s¶n ®íi duyªn h¶i ViÖt Nam;

· §iÒu tra ®Þa chÊt kho¸ng s¶n, m«i tr­êng ®Þa chÊt ven biÓn tû lÖ 1 : 100.000;

· §¸nh gi¸ tµi nguyªn n­íc d­íi ®Êt vïng ®ång b»ng ven biÓn ViÖt Nam, nhÊt lµ nguån n­íc d­íi ®Êt ë vïng ®ång b»ng s«ng Hång;

· N©ng cao n¨ng lùc c«ng nghÖ th«ng tin, sè ho¸ d÷ liÖu, n©ng cÊp B¶o tµng §Þa chÊt. Trao ®æi chuyªn gia, ®µo t¹o c¸n bé trong lÜnh vùc phÇn mÒm vµ metadata (siªu d÷ liÖu)

NguyÔn ThÞ Dung