Bé C«ng nghiÖp

Trong các ngày từ 12 đến 13/2/2008 đã diễn ra Lễ phát động toàn cầu “Năm Quốc tế Hành tinh Trái đất” do tổ chức UNESCO và Liên hiệp Quốc tế Khoa học Trái đất (IUGS) phối hợp tổ chức tại Paris, Cộng hoà Pháp.

Có gần 300 đại biểu đến từ 37 quốc gia, vùng lãnh thổ và 26 tổ chức, Chương trình khoa học - công nghệ Trái đất (của Liên hiệp quốc, của các quốc gia, tập đoàn kinh tế) và gần 50 sinh viên, học sinh đại diện cho nhiều sinh viên, học sinh đã dự thi tìm hiểu Năm Quốc tế Hành tinh Trái đất đến từ các quốc gia khác nhau tham dự Lễ phát động chính thức / toàn cầu Năm Quốc tế Hành tinh Trái đất (IYPE).

Đoàn đại biểu Bộ Tài nguyên và Môi trường Việt Nam do TS. Nguyễn Thành Vạn, Phó Cục trưởng Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam làm trưởng đoàn và TS. Trần Tân Văn, Phó Viện trưởng Viện Khoa học Địa chất và Khoáng sản, thành viên, đã tham dự Lễ phát động này.

Tổng Giám đốc UNESCO - Ông Koichiro Matsura và giáo sư Zhang Hongren - Chủ tịch Hiệp hội Quốc tế Khoa học Trái đất (IUGS) đã phát biểu phát động toàn cầu tại Lễ phát động.

Trong hai ngày 12 và 13/02/2008, các đại biểu đã nghe và thảo luận 10 báo cáo tham luận do các đại biểu đại diện cho các quốc gia, tổ chức khoa học - công nghệ, tổ chức kinh tế trình bày gồm những vấn đề bức xúc theo các chủ đề của Năm Quốc tế Hành tinh Trái đất, như biến đổi khí hậu và vai trò của khoa học Trái đất; đô thị hoá và giảm nghèo; siêu đô thị và những hệ quả môi trường; quyền được biết và được hưởng lợi các nguồn tài nguyên thiên nhiên; Hành tinh trái đất - nước - con người (dân số): hiện tại và tương lai; tương lai các loại tài nguyên; tài nguyên và phát triển; tai biến địa chất; khoa học Trái đất và phát triển bền vững.

Đặc biệt gây ấn tượng là 3 bài trình bày của 3 em sinh viên, học sinh đến từ Kenia, Philippin, Nam Phi, đại diện cho nhiều sinh viên, học sinh đã được giải thưởng trong kỳ thi tìm hiểu Năm Quốc tế Hành tinh Trái đất (được phát động quốc tế từ năm 2007). Với tư cách là chủ nhân tương lai, các em đã trình bày những nhận thức của mình về Hành tinh Trái đất với vai trò là “ngôi nhà chung”, về những điều mà người lớn đã làm (cả tốt lẫn chưa tốt) đối với “ngôi nhà chung”, những ước mong và những hành động mà các “chủ nhân tương lai” phải chuẩn bị từ bây giờ để quê hương, dân tộc mình cùng phát triển hoà bình với các dân tộc, quốc gia khác trong “ngôi nhà chung”.

Tư tưởng chủ đạo và xuyên suốt trong các báo cáo tham luận do các đại biểu trình bày tại Lễ phát động là hãy hiểu biết nhiều hơn nữa về Trái đất để có thể sống (phát triển) an toàn hơn, tốt hơn, lâu dài hơn trên Trái đất này. Hệ thống khoa học Trái đất đã, đang và tiếp tục đóng vai trò quan trọng để làm cho cộng đồng xã hội (trong đó có các nhà lãnh đạo, quản lý) hiểu biết nhiều hơn về Trái đất, để hoạch định các chính sách phát triển bền vững kinh tế - xã hội cho mỗi và tất cả các quốc gia. Các quốc gia hãy đầu tư đúng mức để phát triển các ngành khoa học Trái đất vì đó là đầu tư cho sự đảm bảo phát triển bền vững.

Phương châm hành động là hãy giúp đỡ lẫn nhau, hãy liên kết và chia xẻ tri thức - thông tin khoa học Trái đất (OneGeology) để cùng hiểu biết tốt hơn về Trái đất và để cùng phát triển an toàn hơn, bền vững hơn.

Các đại biểu đã nhất trí thông qua “Tuyên bố tại Lễ phát động sự kiện toàn cầu Năm Quốc tế Hành tinh Trái đất” để gửi đến các quốc gia thành viên Liên hiệp quốc.

Trong thời gian tiến hành Lễ phát động, Ban Tổ chức đã tiến hành triển lãm các ấn phẩm khoa học, các tài liệu tuyên truyền, phổ biến kiến thức về khoa học Trái đất và những thành tựu phục vụ loài người của khoa học Trái đất. Có 26 tổ chức tham gia triển lãm (các tổ chức địa chất Mỹ, Italia, Anh, Pháp, Úc, Canađa, Trung Quốc, Nhật, Hàn Quốc, …; các tập đoàn khoa học - kinh tế NASA, TOTAL, SHELL, Thần Vũ…).

Tạp chí Địa chất - Loạt B (tiếng Anh) của Cục Địa chất và Khoáng sản Việt Nam có logo Năm Quốc tế Hành tinh Trái đất đã được Đoàn Việt Nam chuyển cho Ban Thư ký quốc tế IYPE nhằm thông báo sự khởi động của Việt Nam đã được bắt đầu từ năm 2007.

Các thông tin chi tiết về Lễ phát động và các vấn đề liên quan có thể truy cập tại trang Web www.yearofplanetearth.org

Tại trụ sở Viện Hàn lâm Khoa học Pháp, với sự chủ trì của ông Eduardo de Mulder - Giám đốc điều hành Ban Thư ký IYPE, 42 đại biểu của 17 quốc gia mới thành lập UBQG năm 2008 đã tham dự cuộc họp này (các UBQG khác đã họp tháng 10/2007). Chủ đề chính là thông báo tình hình hoạt động, chia xẻ kinh nghiệm, kêu gọi hợp tác trong hoạt động của các quốc gia để nâng cao hiệu quả xã hội của Năm Quốc tế Hành tinh Trái đất.

Tại cuộc họp, Đoàn Việt Nam đã thông báo Quyết định của Thủ tướng Chính phủ Cộng hoà XHCN Việt Nam về việc thành lập Ban Chỉ đạo quốc gia của Việt Nam để tổ chức các hoạt động hưởng ứng Năm Quốc tế Hành tinh Trái đất và những hoạt động của Việt Nam trên một số lĩnh vực liên quan đến chủ đề IYPE (chương trình quốc gia ứng phó biến đổi khí hậu, nghiên cứu - xây dựng các công viên địa chất (Geopark), chiến lược quốc gia về tài nguyên nước, chương trình chống sa mạc hoá, chương trình điều tra tai biến địa chất, điều tra tài nguyên - môi trường biển…).

Đến tháng 2/2008 đã có 191 nước thành viên Liên hiệp quốc hưởng ứng Năm Quốc tế Hành tinh Trái đất và đã có 70 quốc gia và vùng lãnh thổ thành lập UBQG IYPE (viết tắt tiếng Anh là N.C IYPE).

Tại trụ sở UNESCO ở Paris, 3 đoàn gồm Việt Nam, Hàn Quốc và Nhật Bản đã thảo luận với thiện chí về hợp tác theo chủ đề Năm Quốc tế Hành tinh Trái đất (chia xẻ thông tin, kinh nghiệm, hỗ trợ hoạt động đối với các nhà khoa học địa chất trẻ …) và ký bản ghi nhớ hợp tác.

Thay mặt Trưởng Ban chỉ đạo quốc gia, TS Nguyễn Thành Vạn - Trưởng đoàn, đã ký Bản ghi nhớ hợp tác giữa UBQG IYPE Việt Nam với UBQG IYPE Nhật Bản và Hàn Quốc.

Việt Nam còn là thành viên và đã cam kết phối hợp hoạt động Năm Quốc tế Hành tinh Trái đất trong hệ thống các nước thành viên CCOP (11 quốc gia ở Đông và Đông Nam Á) trong năm 2007.

Chiều ngày 7/3/2008, tại trụ sở Bộ Tài nguyên và Môi trường, Ban Chỉ đạo Quốc gia Năm Quốc tế Hành tinh Trái đất của Việt Nam được thành lập theo Quyết định số 131/QĐ-TTg ngày 28/01/2008 của Thủ tướng Chính phủ đã họp phiên đầu tiên để thống nhất chỉ đạo việc xây dựng Chương trình hành động của Việt Nam hưởng ứng Năm Quốc tế Hành tinh Trái đất (2008-2009).